ปฏิวัติวงการรักษามะเร็ง! ผลวิจัยชี้ "ให้ยาช่วงเช้า" ช่วยผู้ป่วยมะเร็งปอดมีชีวิตยืนยาวขึ้นเกือบเท่าตัว

งานวิจัยในชื่อ "Time-of-day immunochemotherapy in nonsmall cell lung cancer: a randomized phase 3 trial" ที่ตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ระดับโลก Nature Medicine เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2026 ได้สร้างความฮือฮาให้กับวงการมะเร็งวิทยา หลังจากคณะนักวิจัยนำโดย ดร. หวง (Z. Huang) และคณะ พบหลักฐานเชิงประจักษ์ว่า "ช่วงเวลาของการให้ยา" (Time-of-day) คือตัวแปรสำคัญที่ช่วยยกระดับประสิทธิภาพของยาภูมิคุ้มกันบำบัดในผู้ป่วยมะเร็งปอดได้อย่างมีนัยสำคัญ

ผลการทดลองทางคลินิกระยะที่ 3 ในผู้ป่วยมะเร็งปอดชนิดเซลล์ไม่เล็ก Non-Small Cell Lung Cancer (NSCLC) ซึ่งเป็นมะเร็งปอดประเภทที่พบได้บ่อยที่สุด โดยนักวิจัยมุ่งเน้นไปที่การทำงานของ "นาฬิกาชีวภาพ" หรือจังหวะเซอร์คาเดียน (Circadian Rhythm) ที่ควบคุมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายมนุษย์ ซึ่งคณะผู้วิจัยได้ทำการทดลองแบบสุ่ม (Randomized Trial) โดยแบ่งผู้ป่วยออกเป็นกลุ่มที่ได้รับยาในช่วงเช้า (ก่อน 15:00 น.) และกลุ่มที่ได้รับยาในช่วงเย็น (หลัง 15:00 น.) ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้นั้นแสดงความแตกต่างอย่างชัดเจน

ผู้ป่วยที่ได้รับยาในช่วงเช้ามีค่าเฉลี่ย ระยะเวลาที่โรคสงบ (Progression-Free Survival - PFS) สูงถึง 11.3 เดือน เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ได้รับยาช่วงเย็นที่มีระยะเวลาเพียง 5.7 เดือน ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้นคือ อัตราการรอดชีวิตโดยรวม (Overall Survival - OS) ของกลุ่มที่ได้รับยาช่วงเช้าเฉลี่ยอยู่ที่ 28.0 เดือน ในขณะที่กลุ่มช่วงเย็นเฉลี่ยอยู่ที่ 16.8 เดือน ซึ่งหมายความว่าเพียงแค่การขยับตารางเวลาการให้ยาให้เร็วขึ้น ก็สามารถต่อลมหายใจให้ผู้ป่วยได้ยาวนานขึ้นเกือบ 1 ปี โดยที่ไม่ได้มีการเพิ่มปริมาณยาหรือใช้อุปกรณ์พิเศษใด ๆ เพิ่มเติม

นักวิจัยพบว่าการให้ยาในช่วงเช้าสอดคล้องกับจังหวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตื่นตัวที่สุด โดยเฉพาะการทำงานของ T-cells (เม็ดเลือดขาวชนิดที) ซึ่งเป็นปราการด่านหน้าในการเข้าทำลายเซลล์มะเร็ง ยาภูมิคุ้มกันบำบัดจะเข้าไปกระตุ้นเซลล์เหล่านี้ได้ดีกว่าในช่วงเวลาที่ร่างกายมีการเผาผลาญและการไหลเวียนที่สอดคล้องกับนาฬิกาชีวิตตามธรรมชาติ

งานวิจัยชิ้นนี้ถือเป็นหมุดหมายสำคัญของศาสตร์ "Chrono-oncology" หรือการรักษามะเร็งตามจังหวะเวลาชีวิต ซึ่งเป็นแนวทางการรักษาที่ประหยัดและมีประสิทธิภาพสูง เนื่องจากไม่ต้องเปลี่ยนตัวยาที่มีราคาแพง แต่เน้นไปที่การ "จัดเวลาให้เหมาะสม" (Optimization)

อ้างอิง

Huang, Z., Zeng, L., Ruan, Z., et al. (2026). Time-of-day immunochemotherapy in nonsmall cell lung cancer: a randomized phase 3 trial. Nature Medicine. doi: 10.1038/s41591-025-04181-w.