ระดับออกซิเจนในมหาสมุทร ทะเลสาบ แม่น้ำ และแหล่งน้ำชายฝั่งทั่วโลกกำลังลดลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งไม่เพียงแต่คุกคามสิ่งมีชีวิตในน้ำเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อกระบวนการทางธรรมชาติที่ช่วยควบคุมสภาพภูมิอากาศของโลกอีกด้วย

การศึกษานี้ได้ตรวจสอบภาวะการพร่องออกซิเจนในน้ำ ซึ่งหมายถึงระดับออกซิเจนที่ละลายในน้ำลดลง ทั้งในมหาสมุทร แหล่งน้ำชายฝั่ง แม่น้ำ ทะเลสาบ และลำธาร โดยนักวิจัยได้ประเมินว่าปัญหานี้เกี่ยวข้องกับกระบวนการสำคัญของระบบโลกทั้งเก้าประการที่ระบุไว้ในกรอบแนวคิดขีดจำกัดของโลกอย่างไร กรอบแนวคิดดังกล่าวซึ่งเริ่มขึ้นในปี 2552 ได้ระบุถึงกระบวนการทางสิ่งแวดล้อมที่จำเป็นต่อการรักษาสภาพดาวเคราะห์ให้มีเสถียรภาพและยืดหยุ่น พร้อมทั้งติดตามว่ากิจกรรมของมนุษย์กำลังผลักดันระบบเหล่านี้ให้เกินขีดจำกัดที่ปลอดภัยไปมากน้อยเพียงใด

ขีดจำกัดของโลกทั้งเก้าประการประกอบด้วย
1. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
2. ภาวะกรดในมหาสมุทร  
3. การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ
4. การสะสมของละอองลอยในชั้นบรรยากาศ
5. การลดลงของโอโซนในชั้นสตราโตสเฟียร์
6. การเปลี่ยนแปลงของน้ำจืด
7. การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน
8. มลพิษทางเคมี
9. การไหลเวียนทางชีวธรณีเคมี
ซึ่งรวมถึงวัฏจักรไนโตรเจน นักวิจัยจึงเสนอให้ระดับออกซิเจนที่ละลายในน้ำควรถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกรอบแนวคิดนี้อย่างเป็นทางการด้วย

สาเหตุหลักที่ผลักดันให้เกิดภาวะการพร่องออกซิเจนในน้ำคือ ภาวะโลกร้อนที่เกิดจากมนุษย์ มลพิษจากสารอาหารส่วนเกิน และการเปลี่ยนแปลงของการเคลื่อนที่และการระบายอากาศของน้ำในระดับลึก เมื่อระดับออกซิเจนลดลง จะส่งผลกระทบต่อกระบวนการทางชีวภาพและเคมีที่ช่วยควบคุมสภาพภูมิอากาศของโลก นอกจากนี้ยังคุกคามสิ่งมีชีวิตตลอดทั้งสายใยอาหารในน้ำ ตั้งแต่สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กไปจนถึงสัตว์ในทะเล

เฟอร์เรอร์และลิซา เลวิน นักสมุทรศาสตร์ชีวภาพจากสคริปส์ ซึ่งเป็นผู้เขียนหลักของการศึกษาครั้งนี้ ได้พัฒนาแนวคิดหลังจากเข้าร่วมการประชุม COP25 ซึ่งเป็นการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในปี 2562 ที่กรุงมาดริด พวกเขาหวังว่าผลการวิจัยจะกระตุ้นให้นักวิจัยและผู้กำหนดนโยบายพิจารณาการสูญเสียออกซิเจนในน้ำควบคู่ไปกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มลพิษ ๆ การลดลงของความหลากหลายทางชีวภาพ และแรงกดดันอื่นๆ ที่มีต่อโลก แทนที่จะมองว่าเป็นปัญหาที่แยกจากกัน การเพิ่มภาวะการพร่องออกซิเจนในน้ำเข้าสู่กรอบแนวคิดขีดจำกัดของโลกจะช่วยให้เราเข้าใจผลกระทบต่อเสถียรภาพของระบบโลก และการบรรเทาผลกระทบนี้ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญในการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและสภาพภูมิอากาศ
 

อ้างอิง 
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/07/260719035939.htm
https://doi.org/10.1002/lno.70434
 

อัปเดตข่าวเด่นวิทยาศาสตร์ประจำวันได้ที่ เว็บไซต์ Curiosity - Science News Today