คณะนักวิจัยนำโดยมหาวิทยาลัยกลาสโกว์ วิเคราะห์ข้อมูลจากการติดตามพฤติกรรมและอุปกรณ์ตรวจวัดการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องของผู้เข้าร่วมโครงการสุขภาพในสหราชอาณาจักรกว่า 91,000 คน พบว่าพฤติกรรมการนั่งทำงานหรือพักผ่อนติดต่อกันนานเกิน 30 นาทีโดยไม่ลุกขยับตัวอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นและเสียชีวิตจากโรคมะเร็งอย่างมีนัยสำคัญ

งานวิจัยนี้เปิดเผยว่า รูปแบบการสะสมชั่วโมงหยุดนิ่งในแต่ละวันส่งผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อสุขภาพ โดยไม่ได้ขึ้นอยู่กับ "ระยะเวลารวม" ที่เรานั่งในแต่ละวันเพียงอย่างเดียว จากการวิเคราะห์กลุ่มตัวอย่างที่ไม่มีประวัติเป็นมะเร็งมาก่อนและมีอายุเฉลี่ย 56 ปี พบว่าทุก ๆ 1 ชั่วโมงของการนั่งติดต่อกันเป็นเวลานานเกินกว่า 30 นาทีขึ้นไปโดยไม่มีการลุกขยับตัว (Prolonged sedentary behavior) สัมพันธ์กับความเสี่ยงในการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 9 นอกจากนี้ยังทำให้โอกาสเกิดโรคมะเร็งโดยรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 3 โดยเฉพาะมะเร็งประเภทที่เกี่ยวข้องกับภาวะโรคอ้วนและโรคเบาหวานประเภท 2 ที่พุ่งสูงขึ้นถึงร้อยละ 5

อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์จากการวิจัยได้ชี้ให้เห็นข่าวดีว่า การขัดจังหวะการนั่งแช่นาน ๆ ด้วยกิจกรรมง่าย ๆ อย่างการลุกขึ้นเดินระยะเวลาสั้น ๆ สามารถช่วยปกป้องสุขภาพได้อย่างทรงประสิทธิภาพ การสลับลุกขึ้นขยับร่างกายหรือการนั่งแบบหยุดพักเป็นระยะ (Interrupted sedentary behavior) ทุก ๆ 1 ชั่วโมง มีความเชื่อมโยงกับการลดลงของความเสี่ยงในการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งถึงร้อยละ 18 และลดอัตราการเกิดโรคมะเร็งโดยรวมร้อยละ 6 ยิ่งไปกว่านั้น ยังช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับโรคอ้วนและโรคเบาหวานประเภท 2 ลงร้อยละ 9 และร้อยละ 10 ตามลำดับ ซึ่งในทางชีววิทยามีหลักฐานชี้ว่า การหยุดนั่งแล้วลุกขึ้นเคลื่อนไหวร่างกายช่วงสั้น ๆ สามารถช่วยปรับปรุงการทำงานของระบบเผาผลาญและลดความเสี่ยงจากการอักเสบเรื้อรังได้ดีกว่าการนั่งแช่รวดเดียว

แม้ว่าการศึกษาเชิงสังเกตการณ์ลักษณะนี้จะยังไม่สามารถสรุปความสัมพันธ์เชิงสาเหตุได้อย่างสมบูรณ์แบบร้อยเปอร์เซ็นต์ในระดับบุคคล แต่ก็ถือเป็นหมุดหมายและข้อเตือนใจครั้งสำคัญสำหรับคำแนะนำด้านสาธารณสุข ดร. เฟรเดอริก โฮ ได้ให้คำแนะนำว่า ในขณะที่แนวทางปฏิบัติด้านสุขภาพส่วนใหญ่มักมุ่งเน้นไปที่การออกกำลังกายในระดับปานกลางถึงหนัก แต่ผลวิจัยนี้ยืนยันว่าการขยับร่างกายเบา ๆ (light physical activity) เช่น การลุกขึ้นเดินเบา ๆ เพื่อทดแทนการนั่งแช่อยู่กับที่เพียงวันละ 1 ชั่วโมง ก็สามารถช่วยลดความเสี่ยงการเสียชีวิตจากมะเร็งได้ถึงร้อยละ 12 และลดโอกาสการเกิดโรคลงร้อยละ 6 ซึ่งเป็นทางเลือกที่ทำได้ง่ายและส่งผลดีต่อสุขภาพในระยะยาวอย่างมหาศาล 

ตารางแสดงค่าความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมไม่ขยับตัว และตัวชี้วัดภาวะอ้วนในผลลัพธ์โรคมะเร็ง อิงตามผู้เข้ารับการทดลอง
ที่มาของภาพ Zhou Z, Trost SG, Ryde GC, Parra-Soto S, Fang Z, Xu C, et al. (2026) https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1004767

อ้างอิง
Dockrill, P. (2026, September 8). Just one extra hour of uninterrupted sitting raises cancer risk, study finds. ScienceAlert. https://www.sciencealert.com/just-one-extra-hour-of-uninterrupted-sitti…
Zhou Z, Trost SG, Ryde GC, Parra-Soto S, Fang Z, Xu C, et al. (2026) Accelerometry-measured prolonged and interrupted sedentary behavior and cancer incidence and mortality: A cohort study of 91,292 UK Biobank participants. PLoS Med 23(7): e1004767. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1004767

อัปเดตข่าวเด่นวิทยาศาสตร์ประจำวันได้ที่ เว็บไซต์ Curiosity - Science News Today