ฝุ่นแร่ปลุกปั่นสาหร่าย...ตัวการลับเร่งการละลายแผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์
Science News Categories
Publish date
03/02/2026
Image

นักวิทยาศาสตร์ค้นพบความเชื่อมโยงระหว่างฝุ่นแร่ในชั้นบรรยากาศกับความเร็วในการละลายของแผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ โดยเป็นแหล่งสารอาหารสำคัญที่ช่วยให้สาหร่ายสีเข้มเติบโต จนทำให้น้ำแข็งดูดซับความร้อนจากแสงอาทิตย์มากขึ้นและละลายเร็วขึ้น

 

ทีมวิจัยนานาชาติได้เปิดเผยผลการศึกษาในวารสาร Environmental Science & Technology เมื่อกลางเดือน ม.ค. ที่ผ่านมาว่า ฝุ่นแร่ที่พัดมาตามกระแสลมจากพื้นที่รอบนอกของกรีนแลนด์เอง เป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลต่อปริมาณการเติบโตของสาหร่ายบนพื้นผิวน้ำแข็ง 

 

จากการวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีตลอด 2 ปี ของฝุ่นแร่ในชั้นบรรยากาศ (Airborne Mineral Dust) และ หิมะที่เก็บจากบริเวณทางตอนใต้ของแผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ ทีมวิจัยพบว่าฝุ่นเหล่านี้มีฟอสฟอรัสซึ่งเป็นสารอาหารหลักที่สาหร่ายใช้ในการเจริญเติบโต เมื่อฝุ่นตกลงบนน้ำแข็ง ฟอสฟอรัสจะทำหน้าที่เสมือนปุ๋ย เร่งให้สาหร่ายซึ่งมีสีเข้มขยายพันธุ์อย่างรวดเร็ว (Algal Bloom) และครอบคลุมพื้นผิว ทำให้พื้นผิวน้ำแข็งมีสีคล้ำขึ้น 

 

โดยปกติแล้ว หิมะและน้ำแข็งที่สะอาดจะมีค่าอัลบีโด (Albedo) หรือความสามารถในการสะท้อนแสงอาทิตย์สูง คือ สะท้อนความร้อนกลับสู่ชั้นบรรยากาศได้มาก แต่เมื่อพื้นผิวน้ำแข็งมีสีเข้มกว่าเดิม ทำให้สะท้อนแสงได้น้อยลง พลังงานความร้อนจึงถูกดูดซับไว้ที่ตัวน้ำแข็งมากขึ้น ซึ่งเร่งให้แผ่นน้ำแข็งละลายเร็วกว่าที่ควรจะเป็นตามธรรมชาติ 
 

mineral dust
ภาพแสดงกระบวนการฝุ่นละอองพัดพาแร่ธาตุฟอสฟอรัสจากบริเวณใกล้เคียงสู่พื้นน้ำแข็งในกรีนแลนด์ ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นการเจริญเติบโตของสาหร่าย ทำให้น้ำแข็งมีสีคล้ำลงและละลายเร็วขึ้น ที่มาของภาพ Environmental Science & Technology (2026). DOI: 10.1021/acs.est.5c13873 

 

Dr.Jenine McCutcheon ศาสตราจารย์ด้านธรณีจุลชีววิทยา มหาวิทยาลัย Waterloo หัวหน้าทีมวิจัยระบุว่า ฝุ่นแร่เหล่านี้ไม่ได้มาจากแดนไกล แต่มีองค์ประกอบเหมือนกับหินในพื้นที่ใกล้เคียงของกรีนแลนด์ นอกจากนี้ ทีมวิจัยพบว่าลมยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ไม่เพียงพัดพาฝุ่นแร่มาเท่านั้น แต่ยังช่วยกระจายเซลล์สาหร่ายให้ไปเติบโตในพื้นที่ใหม่ ๆ อีกด้วย 

 

การละลายของแผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ถือเป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลทั่วโลก ความเข้าใจใหม่นี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถพยากรณ์การละลายของน้ำแข็งร่วมกับปัจจัยอื่น ๆ เช่น อุณหภูมิอากาศที่สูงขึ้น หรือการเปลี่ยนแปลงในฤดูกาลละลาย ได้แม่นยำขึ้น พร้อมต่อยอดไปสู่การศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของปัจจัยเหล่านี้ โดยเฉพาะในยุคที่สภาวะภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงที่อาจทำให้เกิดฝุ่นและเขม่า เช่น จากไฟป่า มากขึ้นในอนาคต 
 

อ้างอิง

McCutcheon, J., et al. (2026). Atmospheric Deposition of Local Mineral Dust Delivers Phosphorus to the Greenland Ice Sheet. Environmental Science & Technology. https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.5c13873

Phys.org, Mineral dust accelerates Greenland ice sheet melt by promoting algae growth. https://phys.org/news/2026-01-mineral-greenland-ice-sheet-algae.html 
 

Created by
เรียบเรียงโดย แก้วนภา ชวาร์ซ นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ กองสื่อสารวิทยาศาสตร์ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
16 Reads