โรคข้อเข่าเสื่อม (Osteoarthritis) เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของความเจ็บปวดและความพิการในผู้สูงอายุทั่วโลก โดยองค์การอนามัยโลกประเมินว่ามีผู้ป่วยมากกว่า 365 ล้านคน ปัจจุบันแม้การรักษาด้วยยา กายภาพบำบัด หรือการฉีดยาเข้าข้อจะช่วยบรรเทาอาการได้ในระยะหนึ่ง แต่ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยยังคงมีอาการปวด ขณะที่ยังไม่พร้อมหรือไม่สามารถเข้ารับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมได้
งานวิจัยล่าสุดที่เผยแพร่ในวารสาร Radiology เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2569 นำเสนอทางเลือกใหม่ในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยวิธี Genicular Artery Embolization (GAE) หรือการอุดหลอดเลือดที่ผิดปกติบริเวณข้อเข่า ซึ่งเป็นหัตถการที่มีการรุกล้ำต่อร่างกายน้อย ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่ และใช้เวลาฟื้นตัวไม่นาน
หลักการของ GAE คือการลดการอักเสบที่เกิดจากหลอดเลือดใหม่ผิดปกติรอบข้อเข่า ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่กระตุ้นอาการปวดเรื้อรัง โดยแพทย์จะใช้สายสวนขนาดเล็กสอดผ่านหลอดเลือดไปยังบริเวณที่มีความผิดปกติ และฉีดอนุภาคเจลาตินขนาดเล็กชนิดสลายตัวได้ (Rapidly Resorbable Gelatin-based Microspheres: RRGMs) เพื่ออุดกั้นการไหลเวียนเลือดในหลอดเลือดดังกล่าว ส่งผลให้การอักเสบและอาการปวดลดลง ขณะที่อนุภาคเจลาตินจะสลายตัวได้เองภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ไม่ทิ้งสารตกค้างในร่างกาย
การศึกษานี้ติดตามผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมจำนวน 194 ราย รวม 239 หัตถการ พบว่าการรักษาประสบความสำเร็จทางเทคนิค 100% และไม่พบภาวะแทรกซ้อนรุนแรง ผู้ป่วยมีระดับความปวดลดลงอย่างชัดเจน จากคะแนนเฉลี่ย 7 ใน 10 ก่อนรักษา เหลือเพียง 3 ใน 10 หลังติดตามผล 12 เดือน นอกจากนี้ ผู้ป่วยสูงถึง 80% มีอาการดีขึ้นในระดับที่มีนัยสำคัญทางคลินิก และสามารถกลับไปทำกิจวัตรประจำวัน ออกกำลังกาย และใช้ชีวิตได้ดีขึ้น
ผลการศึกษาชี้ว่า GAE อาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำคัญในการดูแลผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม โดยเฉพาะผู้ที่รักษาด้วยยา กายภาพบำบัด หรือการฉีดยาแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น แต่ยังไม่พร้อมสำหรับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม ช่วยเติมเต็มช่องว่างของการรักษาระหว่างการรักษาแบบอนุรักษ์นิยมและการผ่าตัดใหญ่
สำหรับประเทศไทยที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ จำนวนผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต ความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน และภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของทั้งผู้ป่วยและครอบครัว เทคโนโลยี GAE จึงอาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจในการช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถบรรเทาอาการปวด เคลื่อนไหวร่างกายได้ดีขึ้น และคงความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างอิสระ โดยไม่จำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดใหญ่ในทันที
หากผลการศึกษาระยะยาวยังคงยืนยันประสิทธิผลและความปลอดภัยได้อย่างต่อเนื่อง นวัตกรรมนี้อาจมีบทบาทสำคัญในการยกระดับการดูแลผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมของไทย และช่วยเพิ่มทางเลือกในการรักษาให้สอดคล้องกับสังคมผู้สูงอายุในอนาคต
 

ภาพประกอบ
  
ที่มาภาพ https://doi.org/10.1148/radiol.253312 
(A) ภาพเอกซเรย์หลอดเลือดของข้อเข่าขวาในผู้ป่วยอายุ 62 ปีที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อมด้านในของข้อเข่า โดยก่อนการรักษาพบหลอดเลือดผิดปกติและมีการสร้างหลอดเลือดมากกว่าปกติบริเวณรอบข้อเข่า 
(B, C) หลังการรักษาด้วยการอุดหลอดเลือดด้วยไมโครสเฟียร์เจลาตินชนิดสลายตัวได้ 
(D, E) พบว่าหลอดเลือดผิดปกติหายไป ขณะที่หลอดเลือดหลักยังคงมีการไหลเวียนเลือดตามปกติ

ลิงค์ภาพ
https://pubs.rsna.org/cms/10.1148/radiol.253312/asset/images/radiol.253…

ที่มาของแหล่งข้อมูล (Reference) 
1.    Florian Nima Fleckenstein, Dina David, Paolo Garducci, Tazio Maleitzke, Stephan Oehme, Lynn Jeanette Savic, Timo Alexander Auer, Bernhard Gebauer, Tobias Winkler, Federico Collettini. Genicular Artery Embolization Using Rapidly Resorbable Gelatin-based Microspheres for Osteoarthritis-related Knee Pain. Radiology, 2026; 319 (3) DOI: 10.1148/radiol.253312
2.    Radiological Society of North America. (2026, June 17). New procedure delivers lasting knee arthritis pain relief without surgery. ScienceDaily. Retrieved June 17, 2026 from www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260616102217.htm