หากใครเคยไปเที่ยวทางภาคเหนือและผ่านไปแถวพื้นที่แปลงปลูกผักที่อยู่ตามดอยต่าง ๆ น่าจะเคบห็นผีเสื้อสีขาว ๆ บินวนไปมาตามแปลงผัก เมื่อพวกมันลงเกาะที่ต้นผักก็แทบมองไม่เห็นตัวผีเสื้อเลยเพราะสีของพวกมันกลมกลืนกับต้นผักอย่างแนบเนียน พวกมันคือ ผีเสื้อหนอนกะหล่ำอินเดีย (Indian Cabbage White Butterfly) นั่นเอง

ผีเสื้อหนอนกะหล่ำอินเดียเป็นผีเสื้อขนาดกลาง (ขนาดปีกกว้าง 42-60 มิลลิเมตร) ในวงศ์ผีเสื้อหนอนกะหล่ำ (Family Pieridae) มีลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ ปีกด้านบนมีสีขาวนวล บริเวณปลายปีกคู่หน้ามีแถบสีดำขนาดใหญ่ และมีจุดดำเด่นชัด 2 จุดที่ปีกคู่หน้า ตัวเมียจุดจะชัดเจนและใหญ่กว่าตัวผู้

ปีกด้านล่างของปีกคู่หลังมักมีสีเหลืองอ่อนหรือครีม และมีเกล็ดสีดำกระจายตัวทำให้ดูเหมือนมีรอยเปื้อนหรือแถบสีคล้ำ ลักษณะใต้ปีกที่มีเกล็ดสีดำและสีเหลืองผสมกันจนดูเป็นสีครีมแกมเทาทำหน้าที่เป็นกลไกการพรางตัวเมื่อเกาะพักตามพืชอาหาร

ชื่อของ“ผีเสื้อหนอนกะหล่ำ” มีที่มาจากการที่หนอนของผีเสื้อหนอนกะหล่ำอินเดียกินพืชในวงศ์กะหล่ำ (Brassicaceae) เช่น กะหล่ำปลี (Brassica oleracea L.), ผักกาดเขียวปลี (B. juncea (L.) Czern.), และพืชป่าอย่าง เสี้ยนผี (Cleome rutidosperma DC.) เป็นต้น ตัวหนอนมีสีเขียวสดกลมกลืนกับใบพืช และสามารถสะสมสารเคมีจากพืชอาหารไว้ในตัวเพื่อป้องกันศัตรูพืชอีกด้วยทำให้พวกมันรอดพ้นจากศัตรูในธรรมชาติได้ดี 

ผีเสื้อหนอนกะหล่ำอินเดียเป็นผีเสื้อที่มีความสามารถในการปรับตัวสูงและมีการกระจายพันธุ์ที่กว้างขวางในทวีปเอเชีย พวกมันอาศัยในพื้นที่เปิดโล่ง ทุ่งหญ้า และเขตเกษตรกรรม ได้ตั้งแต่ระดับความสูง 300 เมตร ไปจนถึง 3,350 เมตร ในแถบหิมาลัย

ในประเทศไทยพบชุกชุมมากโดยเฉพาะตามแปลงผักที่ปลูกอยู่บนดอยสูงที่มีอากาศเย็นในภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน แต่ปัจจุบันพบการกระจายตัวของผีเสื้อหนอนกะหล่ำอินเดียวลงไปทางทิศใต้มากขึ้น โดยมีรายงาน พบประชากรในบริเวณอำเภอเบตง จังหวัดยะลาเมื่อปีพ.ศ. 2558 ซึ่งสันนิษฐานว่าติดมากับพืชอาหารหรือพืชผักที่นำมาปลูก หรืออาจแพร่กระจายมาจากทางประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์ก็เป็นได้

เนื่องจากตัวหนอนสามารถกัดกินใบพืชตระกูลกะหล่ำจนเสียหายหนักให้กับเกษตรกรโดยเฉพาะในภาคเหนือจึงถูกมองว่าเป็นแมลงศัตรูพืชที่สำคัญ แต่ในมุมของระบบนิเวศ ผีเสื้อเหล่านี้คือ "ผู้ช่วยผสมเกสร" ที่สำคัญ และยังเป็น "ดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์" ของธรรมชาติอีกด้วย การปรากฏตัวของพวกมันบอกให้เรารู้ว่าในบริเวณนั้นยังมีพืชอาหารและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อสิ่งมีชีวิต

ผีเสื้อหนอนกะหล่ำอินเดีย (Indian Cabbage White Butterfly)

ชื่อวิทยาศาสตร์ Pieris canidia (Linnaeus, 1768)

วงศ์ Pieridae

References:

Ek-Amnuay, P. 2012. Butterflies of Thailand. 2nd rev. ed. Bangkok: Amarin Printing and Publishing. น. 142-143

Inayoshi, Y. 2024. A Check List of Butterflies in Indo-China. [yutaka.it-n.jp]. สืบค้นวันที่ 15 ก.พ. 2569

Kunte, K. 2000. Butterflies of Peninsular India. Universities Press, India. สืบค้นวันที่ 15 ก.พ. 2569

Pieris canidia (Linnaeus, 1768) in GBIF Secretariat (2023). GBIF Backbone Taxonomy. Checklist dataset https://doi.org/10.15468/39omei accessed via GBIF.org on 2026-02-15. สืบค้นวันที่ 15 ก.พ. 2569

Wingscales. 2025. Indian Cabbage White / ผีเสื้อหนอนกะหล่ำอินเดีย. ข้อมูลภาพถ่ายและพืชอาหารในไทย wingscales.com. สืบค้นวันที่ 15 ก.พ. 2569