Submitted by jakritip.i on 18 May 2026
นกเอี้ยงเลี้ยงควาย
Science Category
Image

“นกเอ๋ย นกเอี้ยง

คนเข้าใจ ว่าเจ้าเลี้ยง ซึ่งควายเฒ่า

แต่นกเอี้ยง นั้นเลี่ยง ทำงานเบา

แม้อาหาร ก็ไปเอา บนหลังควาย”

 

บทอาขยานดอกสร้อยสุภาษิตของหลวงวิจิตรวาทการ ซึ่งมีเนื้อหาเปรียบเปรยถึงการที่นกเอี้ยงเกาะหลังควายเพื่อกินแมลง โดยคนมองว่านกเอี้ยงเลี้ยงควาย แต่จริงๆ แล้วนกเอี้ยงเกาะบนหลังควายเพื่อกินอาหารอย่างเดียวโดยไม่ต้องทำงานหนัก เปรียบเหมือนกับบางคนที่ทำตัวเป็นกาฝาก เอาเปรียบผู้อื่นนั่นเอง

 

แต่ในธรรมชาติจริง ๆ แล้วนั้น นกเอี้ยงและควายมีความสัมพันธ์กันในรูปแบบ “ภาวะการได้ประโยชน์ร่วมกัน” หรือ Protocooperation (+,+) ซึ่งเป็นรูปแบบที่สิ่งมีชีวิต 2 ชนิดได้ประโยชน์ร่วมกันเมื่อมาอยู่ด้วยกัน แต่ก็สามารถแยกจากกันได้

 

โดยนกเอี้ยงอาศัยกินแมลงบนผิวหนังควายเป็นอาหาร รวมถึงแมลงที่บินขึ้นมาเมื่อควายเดินผ่านทุ่งหญ้า ในขณะเดียวกันก็เป็นการช่วยลดจำนวนแมลงที่เป็นปรสิตของควาย เช่น เห็บ หมัด แมลงวันไปในตัว รวมทั้งช่วยกำจัดสะเก็ดต่าง ๆ บนผิวควายด้วย

 

การที่นกเอี้ยงช่วยลดจำนวนแมลงและปรสิตบนตัวควาย มีผลต่อสุขภาพของควาย และยังช่วยลดการแพร่กระจายของโรค นอกจากนี้ นกเอี้ยงยังช่วยควบคุมประชากรแมลงในพื้นที่เกษตร ซึ่งส่งผลดีต่อพืชผลทางการเกษตร และลดการพึ่งพาสารเคมีของเกษตรกรอีกด้วย

 

 

Author
Nat. รุ่ง - รุ่งทิพย์
Upload_file
2 Reads
Ribbon