ต้นพฤกษ์ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Albizia lebbeck (L.) Benth. จัดอยู่ในวงศ์ถั่ว Fabaceae ชื่อสกุล  Albizia ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติกับ Filippo degli Albizzi  นักธรรมชาติวิทยาชาวอิตาลี

คำระบุชนิด lebbeck เป็นคำในภาษาอาราบิก (لَبَّخ) ที่นิยมเรียกชื่อต้นพฤกษ์ว่า 'laebach' ภายหลังมีการออกเสียงเพี้ยนมาเป็น lebbek และ lebbeck ในภาษาอังกฤษ 

พฤกษ์ เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ที่มีเขตการกระจายพันธุ์กว้างในเขตร้อนในแถบเอเชียใต้และประเทศในอาเซียนบางส่วน ในต่างทวีปมีการนำไปขยายพันธุ์ปลูกยังนอกถิ่นกำเนิด

พบว่ามีการขยายพันธุ์เองตามธรรมชาติ จนบางประเทศจัดให้เป็นพืชต่างถิ่นรุกราน เริ่มจากการปลูกเพื่อใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆพบปลูกในเขตร้อนทั่วโลก

จากการที่เป็นไม้สารพัดประโยชน์ เป็นได้ด้านเป็นพืชอาหารของคนและสัตว์ เป็นไม้ประดับภูมิทัศน์ รวมทั้งใช้ประโยชน์จากเนื้อไม้

ลักษณะทั่วไป : ไม้ต้นผลัดใบ ขนาดใหญ่ สูงได้ถึง 25 ม. เรือนยอดเป็นพุ่ม รูปร่มแผ่กว้างเปลือกต้นขรุขระ สีเทาเข้ม และแตกเป็นร่อง

ใบ:  ประกอบแบบขนนกสองชั้นปลายคู่รียงสลับ มีใบย่อย 2 – 5 คู่ รูปขอบขนาน โคนก้านใบมีต่อม แผ่นใบย่อยรูปไข่กลับหรือคล้ายสามเหลี่ยมข้าวหลามตัด ปลายใบกลมหรือตัด โคนใบเบี้ยว มนหรือตัด

ดอก : ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่น ออกบริเวณซอกใบที่ปลายยอด ช่อดอกย่อยเป็นกระจุกกลมแน่น ดอกย่อยมีขนาดเล็ก เกสรเพศผู้จำนวนมาก เกสรสีขาวเห็นเด่นชัด ออกดอกในช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ในช่วงเช้า

ผล : ผลเป็นฝัก รูปขอบขนาน แบน ปลายเรียวแคบทั้งสองด้าน เมื่อแก่จะแตกอ้าตามรอยตะเข็บ เมล็ดทรงรี แบน

การกระจายพันธุ์ : พบกระจายในเขตร้อนของเอเชียใต้และเอชียตะวันออกเฉียงใต้ ในไทยพบในประเทศไทยพบตามป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ หรือพื้นที่เสื่อมโทรมและป่ารุ่นสอง ทั่วทุกภาค

การใช้ประโยชน์ : ยอดอ่อนและช่อดอกอ่อนรับประทานได้ รสมัน เนื้อไม้ แข็ง มีลายสวยงาม นิยมใช้ในงานก่อสร้าง ทำเครื่องมือทางการเกษตร เปลือก ให้น้ำฝาด ใช้ฟอกหนัง รักษาแผลในปาก ลำคอ เหงือก ใบ ดับพิษร้อนทำให้เย็น เมล็ด รักษาโรคผิวหนัง ปลูกเป็นไม้ประดับในพื้นที่กว้าง เนื่องจากมีทรงพุ่มขนาดใหญ่

References:

ฐานข้อมูลพรรณไม้องค์การสวนพฤกษศาสตร์

http://www.qsbg.org/.../Botanic_Book.../search_page.asp

https://www.cabidigitallibrary.org/.../cabicompendium.4008

https://www.baanlaesuan.com/plants/perennial/137538.html/