สมัยก่อนผู้เขียนเคยทำงานที่พิพิธภัณฑ์แห่งหนึ่ง พื้นที่โดยรอบจะมีไร่ ซึ่งภายในไร่มีนกแก้วสีแดงตัวหนึ่งถูกเลี้ยงไว้ในกรง วันดีคืนดี มีโอกาสต้องแวะเข้าไปช่วยขนของในไร่ พอขนของเสร็จยังมีเวลาเหลือ เลยแวะมาเล่นกับนกแก้ว

ตามประสาคนรักสัตว์ ก็พยายามจะพูดคุยกับนกแก้ว แต่สิ่งที่นกแก้วพูดกลับมาคือ

“รัตนา” …มันเว้นหายใจพักนึง แล้วมันก็ร้องว่า “ลาออก!”

“ลาออก! ลาออก! ลาออก! (เสียงนกกรี๊ด!) ลาออก! ลาออก! ลาออก! (เสียงคนกรี๊ด!)”

ผู้เขียนมั่นใจว่า ต้องมีพนักงานซักคน (ไม่รู้ว่าชื่อรัตนาไหม หรือชื่ออื่น) ไปพูดกรอกหูนกแก้วตัวนี้ว่าลาออกทุกวันแน่ ๆ

นกหลายชนิดสามารถเลียนเสียงสิ่งต่าง ๆ รอบตัวได้ เนื่องจากนกบางชนิดมีอวัยวะเทียบเคียงกับกล่องเสียงของมนุษย์ที่เรียกว่า ไซริงก์ (Syrinx) อยู่บริเวณฐานหลอดลมก่อนแตกแขนงออกเป็นหลอดลมซ้ายและขวา เมื่ออากาศไหลผ่านอวัยวะนี้ เนื้อเยื่อพิเศษจะเกิดการสั่นสะเทือนและเกิดเสียงขึ้น นอกจากนี้ไซริงก์ยังควบคุมหลอดลมซ้ายและขวาอย่างอิสระ ทำให้นกบางชนิดสร้างเสียงได้มากกว่า 1 เสียงในเวลาเดียวกันได้อีกด้วย

นกหลายชนิดมีไซริงก์ เช่น สกุลนกเอี้ยง (Acridotheres) สกุลอีกา (Corvus) นกในอันดับนกแก้ว (Psittaciformes) เป็นต้น นอกจากนี้ นกเหล่านี้ยังมีลิ้นที่อ่อนนุ่ม และมีพัฒนาการสมองส่วนการจดจำเสียงที่ดี สำหรับสกุลเป็ด (Anas) ตัวผู้และตัวเมียมีการเจริญของไซริงก์ที่แตกต่างกัน ทำให้เสียงจากเป็ดชนิดเดียวกันแตกต่างกันตามเพศ

ปัจจุบันผู้เขียนลาออกจากที่ทำงานเก่ามาแล้ว ถ้าไม่มีใครไปคุยกับมัน หวังว่ามันจะเลิกพูดคำว่าลาออกได้แล้วนะ

Reference:

König, H. E., Korbel, R., and Liebich, H-G. 2016. Avian anatomy. 5M Publishing. ISBN 978-1-910455-60-9.