การสตัฟฟ์สัตว์ให้คงรูปท่าทางเฉพาะอย่าง “กระโดด” หรือ “ยืนสองขา” อาจดูเป็นงานท้าทายสำหรับมือใหม่ หลายคนอาจสงสัยว่าทำได้จริงไหม หรือทำออกมาแล้วจะดูแข็ง ๆ ไม่เป็นธรรมชาติหรือเปล่า วันนี้ผมขอชวนมาหาคำตอบไปพร้อมกัน ด้วยตัวอย่างการสตัฟฟ์ “กระต่ายในท่ากระโดด” ที่ได้ลองทำจริงมาแล้วครับ

เริ่มต้นที่การเตรียมตัวอย่าง

เลือกกระต่ายที่มีสภาพดี ไม่เน่า ไม่เป็นโรคติดต่อสู่คน ตรวจสอบให้มั่นใจก่อนเริ่มเลาะหนัง โดยกรีดจากหน้าอกยาวผ่านท้อง อ้อมรูทวารเล็กน้อยแล้ววกกลับไปที่โคนหาง กรีดยาวจนถึงปลายหาง จากนั้นค่อย ๆ เลาะหนังออก วัดขนาดตัว คอ ขา หาง และดวงตา พร้อมกับเลาะเนื้อส่วนขา กะโหลก และเอาเนื้อสมองออกให้หมด

เมื่อลอกหนังเสร็จ ให้นำไปล้างและแช่ Ulan ป้องกันแมลงประมาณ 45 นาที แล้วเป่าให้ขนแห้งสนิท ทาแอลกอฮอล์ 95% ด้านในหนัง และฉีดตามฝ่าเท้าส่วนที่เลาะไม่ได้ ขั้นตอนนี้สำคัญเพราะช่วยรักษาสภาพหนังและขนให้ดูสวยงามยาวนาน

เข้าสู่ขั้นตอนกำหนดท่าทาง

คราวนี้ เราจะสตัฟฟ์กระต่ายในท่ากระโดด — โดยขาหน้าทั้งสองติดพื้น ขาหลังยกขึ้นราวกับกำลังกระโจน เลือกขนาดลวดที่เหมาะสมกับน้ำหนักตัวกระต่าย โดยเฉพาะขาคู่หน้าที่ต้องรับน้ำหนักเป็นหลัก เสียบลวดตามแนวกระดูกทั้ง 4 ข้าง ผูกเชือกให้แน่น จากนั้นปั้นกล้ามเนื้อด้วยสำลีตามขนาดที่วัดไว้

ต่อมาปั้นโครงตัวกระต่ายด้วยฝอยไม้หรือโพลียูรีเทนโฟม ซึ่งน้ำหนักเบาและสามารถเสียบลวดได้ดี ส่วนน้ำหนักที่เพิ่มมากเกินไปอาจทำให้ฐานรับน้ำหนักไม่ได้ หรือท่าทางไม่สมดุล เมื่อได้โครงที่ต้องการแล้ว เลียบลวดสร้างคอและหาง แล้วปั้นกล้ามเนื้อขา คอ หาง ด้วยสำลี จากนั้นคลุมโครงด้วยหนัง เย็บติดส่วนหัวและขาทั้งสี่ให้แน่น จัดขนให้สวย ใส่ดวงตาเทียมให้สมจริง

ขั้นตอนสุดท้าย

นำกระต่ายที่เสร็จแล้วไปติดฐาน จัดท่าทางให้เข้าที่ แล้วปล่อยทิ้งไว้ให้แห้ง

หัวใจของการสตัฟฟ์ท่ากระโดด

1.การเลือกลวด

ต้องเลือกขนาดลวดที่รับน้ำหนักได้จริง ไม่เล็กเกินไปจนอ่อน หรือใหญ่เกินไปจนดัดลำบาก เน้นที่ขาหน้า เพราะต้องรับน้ำหนักตัวทั้งหมดในท่ากระโดด

2.การเลือกวัสดุขึ้นรูปตัว

วัสดุควรน้ำหนักเบา เช่น ฝอยไม้หรือโพลียูรีเทนโฟม เพราะแทงลวดได้ง่ายและขึ้นรูปได้ดี สำลีเหมาะสำหรับปั้นกล้ามเนื้อขา คอ และหาง มากกว่าจะนำมาเสียบลวด

ท้ายที่สุด การสตัฟฟ์จะสวยหรือไม่ อยู่ที่การฝึกฝนบ่อย ๆ ยิ่งลองทำในหลายท่าทางมากขึ้น จะเข้าใจหลักการและค้นพบเทคนิคที่เหมาะกับตัวเองมากขึ้น ขอให้สนุกกับการฝึกฝนและทดลองนะครับ บางทีคุณอาจได้เทคนิคใหม่ ๆ ที่เฉียบยิ่งกว่าเดิมก็เป็นได้!

Reference:

Granqvist, E., 2010. Modern Technique on Taxidermy for Displaying Workshop. Training Manual. March 1 – May 7, 2010. Natural History Museum of National Science Museum, Thailand.