เป็นที่ทราบกันดีว่า สัตว์เลื้อยคลานมีอวัยวะที่เหมาะสมต่อการปรับตัวเพื่ออยู่อาศัยบนบกหลายอย่างมาก เช่น การมีเกล็ด ขับของเสียเป็นกรดยูริก รวมถึงการมีเปลือกไข่หนาและเหนียว เพื่อลดการสูญเสียน้ำและช่วยให้สัตว์เลื้อยคลานสามารถอาศัยอยู่บนบกหรือห่างไกลจากแหล่งน้ำได้

เมื่อเปลือกไข่มีความหนาและเหนียว ลูกสัตว์ที่ฟักออกจากไข่อาจจะยากสักหน่อย จึงมีอวัยวะหนึ่งซึ่งเป็นตัวช่วยในการฟักไข่ที่พบในสัตว์เลื้อยคลานหลายชนิด นั่นคือฟันไข่ (Egg tooth) นั่นเอง

ฟันไข่เป็นโครงสร้างแข็งที่ปรากฎชั่วคราว และจะหลุดไปเมื่อโตขึ้น หรือหลังจากฟักออกจากไข่ไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ ในสัตว์เลื้อยคลานอย่างงูและกิ้งก่า ฟันไข่มีโครงสร้างเป็นฟันแท้จริง หมายถึงโครงสร้างประกอบด้วยสารเคลือบฟัน (Enamel) และเนื้อฟัน (Dentine) ที่เจริญออกมาจากกระดูกกราม ในที่นี้คือกระดูกพรีแม็กซิลา (Premaxillar) ของขากรรไกรบน โดยฟันไข่อาจจะมี 1 หรือ 2 ซี่ แล้วแต่ชนิดของสัตว์เลื้อยคลาน

ส่วนในสัตว์เลื้อยคลานที่ไม่มีฟันไข่ เช่น จระเข้ เต่า รวมไปถึงสัตว์ปีกที่ออกลูกเป็นไข่ จะมีแผ่นหนังหนาแข็งที่เรียกว่าคารังเคิล (Caruncle) อยู่บริเวณปลายปากสำหรับเจาะเปลือกไข่ค่ะ

จะว่าไปก็เท่ดี เหมือนเกิดมาพร้อมกับเครื่องมือติดตัว ธรรมชาติมันน่าตื่นเต้นแบบนี้แหละ

References:

Berkovitz, B., Shellis, P. 2017. The teeth of non-mammalian vertebrates. Elsevier Inc. UK. ISBN: 978-0-12-802850-6.