นักวิทยาศาสตร์เผยการค้นพบแมงมุมชนิดใหม่ในป่าฝนออสเตรเลีย ที่ใช้ใยรูปกรวยกักเก็บพลังงานและดีดเหยื่อให้ติดกับดักอย่างรวดเร็ว ด้วยกลไกการล่าที่ไม่เคยพบมาก่อน

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานการค้นพบสุดทึ่งในวงการวิทยาศาสตร์ เมื่อทีมนักวิจัยเปิดเผยผ่านวารสาร Current Biology ว่า ได้พบแมงมุมสายพันธุ์ใหม่ในสกุล Propostira บริเวณป่าฝนทางตอนเหนือของรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย ซึ่งมีพฤติกรรมการล่าเหยื่อที่แปลกประหลาดและไม่เคยพบเห็นที่ไหนมาก่อนในโลก จนได้รับฉายาว่า "แมงมุมบัลลิสตา" (Ballista spider) ตามชื่ออาวุธยิงหินโบราณของโรมัน 

แมงมุมชนิดนี้มีขนาดเล็กเพียง 0.2 นิ้ว หรือราว 5 มิลลิเมตร ลำตัวสีเขียวอมเหลืองและมีขาสีส้ม แต่กลับมีความสามารถในการล่าที่น่าทึ่งจนได้รับการเปรียบเทียบว่าเป็น “วิศวกรแห่งโลกแมงมุม” เนื่องจากไม่ได้รอให้เหยื่อติดใยเหมือนแมงมุมทั่วไป หากแต่สร้างกับดักเชิงกลที่ซับซ้อนเพื่อดักจับเหยื่อโดยเฉพาะ ในช่วงกลางวัน แมงมุมจะซ่อนตัวอยู่ใต้ใบไม้เหนือเส้นทางสัญจรของมดเขียว (Oecophylla smaragdina) ก่อนจะเคลื่อนตัวลงมาหลังพลบค่ำเพื่อสร้างกับดักบนใบไม้ กิ่งไม้ หรือพื้นป่าในระดับความสูงประมาณ 50 เซนติเมตร จากนั้นใช้เวลานานถึง 4 ชั่วโมงในการถักทอเส้นใยไหมจำนวน 15–60 เส้นให้ตึงเป็นโครงสร้างรูปทรงกรวยขนาดเล็ก ซึ่งสามารถกักเก็บพลังงานกลได้คล้ายสปริงอัดแน่น โดยเมื่อเทียบกับขนาดตัวแล้ว กับดักดังกล่าวสามารถปลดปล่อยพลังงานได้มากกว่ากล้ามเนื้อทั่วไปหลายพันเท่า

นักวิทยาศาสตร์คาดว่าแมงมุมอาจปล่อยสารฟีโรโมนบางชนิดเพื่อดึงดูดให้มดเข้ามาโจมตีกับดัก เมื่อมดใช้ปากกัดบริเวณฐานของกรวย เส้นใยที่ถูกดึงจนตึงจะคลายตัวอย่างฉับพลัน ส่งผลให้เหยื่อถูกดีดลอยขึ้นไปติดกับใยหลักด้านบนในเสี้ยววินาที กลไกดังกล่าวช่วยให้แมงมุมสามารถล่าเหยื่อที่มีความดุร้ายและอันตรายอย่างมดเขียวได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ต้องเผชิญความเสี่ยงจากการถูกมดงานตัวอื่นรุมโจมตี

การทำงานของกับดักนี้รวดเร็วและทรงพลังอย่างเหลือเชื่อ โดยทีมนักวิจัยต้องใช้กล้องความเร็วสูงถึง 5,000 เฟรมต่อวินาทีจึงจะสามารถบันทึกภาพกลไกนี้ไว้ได้ และพบว่ามันมีความเร่งมากกว่ารถแข่งสูตรหนึ่ง  (Formula 1) ถึงประมาณ 100 เท่า และทรงพลังยิ่งกว่าแมงมุมสลิงช็อตที่เคยเชื่อกันว่ามีระบบปล่อยตัวด้วยใยไหมที่แรงที่สุดในธรรมชาติ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญด้านชีววิทยาชี้ว่า นี่คือความสำเร็จทางวิวัฒนาการที่ผสมผสานระหว่างประสิทธิภาพทางชีวกลศาสตร์ขั้นสูงและการปรับตัวทางนิเวศวิทยาได้อย่างสมบูรณ์แบบที่สุดชิ้นหนึ่งของโลกธรรมชาติ
 

อ้างอิง

https://edition.cnn.com/2026/06/23/science/ballista-spider-trap-ant

https://www.zmescience.com/ecology/animals-ecology/ballista-spider-australia-catapult-silk/

https://www.youtube.com/watch?v=nTbGETmRh9M&t
Ballistic high-powered spider webs overcome dangerous prey defenses: Current Biology
https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(26)00570-1