ดูผ่านตาเชื่อว่าใครหลายคนคิดว่าเจ้าสิ่งมีชีวิตชนิดนี้ คือ “งู” ชนิดใดชนิดหนึ่งเป็นแน่ แต่แท้จริงแล้วเจ้าตัวนี้ “ไม่ใช่งู” แต่คือ “กิ้งก่าไร้ขา (Legless Lizard)” ซึ่งมีหลายชนิด พบเจอได้หลายพื้นที่ทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยที่หลายคนรู้จักในชื่อ “จิ้งเหลนด้วง” ที่มีหลายชนิดเป็นสัตว์เฉพาะถิ่นในไทย เช่น จิ้งเหลนด้วงปักธงชัย แต่ถึงแม้จะเป็นสัตว์เลื้อยคลานเหมือนกัน แต่สัตว์สองกลุ่มนี้มีลักษณะเด่นที่แตกต่างอย่างเห็นได้ชัด

ลักษณะที่แตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดของกิ้งก่าไร้ขา และงู คือ กิ้งก่าไร้ขามีเปลือกตาที่สามารถกะพริบได้ มีรูหูภายนอกที่เห็นได้ค่อนข้างชัด (ในขณะที่งูไม่มีเปลือกตา และรูหูภายนอก) อีกทั้งกิ้งก่าไร้ขายังมีเกล็ดบริเวณส่วนท้องและลำตัวแยกกันอย่างชัดเจนแตกต่างจากงู และมีความยาวหางยาวกว่าหรือเท่ากับความยาวลำตัว (งูมักจะมีความยาวหางสั้นกว่าตัว) นอกจากนี้ยังมีลักษณะอื่น ๆ ที่แตกต่างกัน เช่น ลิ้นของกิ้งก่าไร้ขาไม่แยกเป็นสองแฉก และขากรรไกรล็อคแน่น อันเป็นลักษณะทั่วไปของสัตว์ในกลุ่มนี้ ทำให้ไม่สามารถอ้าปากกว้างได้เท่างูนั่นเอง

ถึงแม้ว่าจะได้ชื่อว่าไร้ขา แต่จริง ๆ แล้วกิ้งก่าไร้ขานั้นยังคงมีกระดูกรยางค์ขาหน้า และขาหลังซ่อนอยู่ในลำตัว และไม่ได้มีการใช้ประโยชน์แล้ว การเคลื่อนไหวจึงเป็นเพียงการเลื้อยส่ายไปมาด้านข้างคล้ายงูเท่านั้น ช่างเป็นวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตที่ช่างมหัศจรรย์เลยทีเดียว