ช่วงหน้าฝนแบบนี้หลาย ๆ คนคงคิดว่าจะหาดูแมลงสวย ๆ งาม ๆ ได้ยากกว่าช่วงหน้าร้อนที่มีเหล่าผีเสื้อกลางวันพากันออกมาอวดโฉมให้เห็นเต็มพื้นที่ธรรมชาติต่าง ๆ แต่จริง ๆ แล้วช่วงหน้าฝนนี้แหละเป็นช่วงที่แมลงอีกมากมายจะพากันออกมาอวดโฉมกันเป็นจำนวนมากไม่แพ้ช่วงหน้าร้อนกันเลยทีเดียว แต่พวกเราอาจจะไม่ค่อยได้สังเกตเห็นพวกมันนักทั้งนี้เพราะแมลงส่วนใหญ่มักจะพากันออกมาโชว์ตัวในช่วงเวลากลางคืน โดยเฉพาะผีเสื้อกลางคืนหรือมอธหลากหลายขนาดและสีสันนั้นเอง

มอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่ หนึ่งในผีเสื้อกลางคืนขนาดใหญ่ที่สามารถพบได้ในช่วงหน้าฝนนี้เช่นกัน ความน่าสนใจของผีเสื้อชนิดนี้นอกจากมีขนาดใหญ่ที่สังเกตเห็นได้ง่ายแล้ว พวกมันยังมีสีสันบนปีกที่สวยงามตรงข้ามกับความเข้าใจของคนส่วนใหญ่ที่มักจะคิดว่าผีเสื้อกลางคืนไม่สวยงาม

มอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่ทั้งเพศผู้และเพศเมียมีลักษณะค่อนข้างคล้ายกัน แต่ต่างกันตรงที่มุมปลายปีกของเพศผู้จะยื่นยาวและโค้งกว่าเพศเมีย ส่วนหัว และอกด้านบนบริเวณที่ติดกับส่วนหัวมีสีดำ

ถัดมาเป็นสีน้ำตาลเข้ม ส่วนท้องมีสีน้ำตาลเข้มด้านบนและด้านล่างมีเส้นสีดำยาวถึงปลายท้อง ด้านล่างมีสีน้ำตาลออกเหลือง ปีกคู่หน้าด้านบนมีพื้นปีกสีเขียว บางส่วนมีสีเขียวปนน้ำตาล มีแถบลายคลื่นสีน้ำตาลเข้มและดำ กลางปีกมีแถบสีดำพาดขวาง มีจุดสีดำ 1 จุด ปีกคู่หลังพื้นปีกสีแดงสดซึ่งเป็นที่มาของชื่อไทย “มอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่” นั่นเอง

โดยปกติลายปีกสีเขียวของมอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่จะช่วยในการพรางตัวในขณะที่พวกมันบินมาเกาะกับใบไม้สีเขียวและมักจะปิดบังสีแดงหรือสีชาดของปีกคู่หลังไว้ค่อนข้างมิดชิดจึงทำให้สังเกตเห็นพวกมันได้ค่อนข้างยาก โดยเฉพาะในช่วงเวลากลางคืน พวกมันมีญาติใกล้ชิดอีก 1 ชนิด ที่มีลักษณะคล้ายกันมาก นั่นก็คือ “มอธเหยี่ยวป้ายชาดอแมนดา” (Callambulyx amanda Rothschild & Jordan, 1903) แต่ต่างกันตรงที่บริเวณกลางปีกคู่หน้าของมอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่จะมีจุดสีดำชัดเจน

ส่วนมอธเหยี่ยวป้ายชาดอแมนดาจะไม่มีหรือมีแต่ไม่ชัดเจน นอกจากนี้ที่บริเวณมุมปลายปีกล่างของปีกคู่หลังของมอธเหยี่ยวป้ายชาดอแมนดาจะมีแต้มสีดำขนาดใหญ่ ซึ่งมอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่จะไม่มีแต้มสีดำให้เห็นชัดเจน

อันที่จริงจากข้อมูลการศึกษาในหลาย ๆ พื้นที่พบว่า มอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่ไม่ได้พบเฉพาะช่วงหน้าฝนเท่านั้นแต่เราสามารถพบพวกมันได้เกือบตลอดทั้งปี แต่เพราะพวกมันออกหากินในช่วงเวลากลางคืนจึงทำให้ถูกพบเห็นได้น้อย ดังนั้นถ้าใครสนใจอยากเห็นแมลงสวยงามและแปลกตา ลองออกมาค้นมาแมลงในช่วงเวลากลางคืนกันดู ไม่แน่ว่าเราอาจจะลืมแมลงกลางวันไปเลยก็เป็นได้

มอธเหยี่ยวป้ายชาดใหญ่ (Large pink-and-green hawkmoth)

ชื่อวิทยาศาสตร์ Callambulyx rubricosa (Walker, 1856)

วงศ์ Sphingidae

References:

ทัศนัย จีนทอง เกรียงไกร สุวรรณภักดิ์ ปพิชญา เตียวกุล พีระณัฏฐ์ โบกรณีย์ และวียะวัฒน์ ใจตรง. 2565. มอธเหยี่ยวประเทศไทย. องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ. บริษัท ศูนย์หนังสือ เมืองไทย จำกัด. นนทบุรี. 134-135 น.

Pittaway, A. R., Kitching, I. J. (2018). "Callambulyx rubricosa rubricosa (Walker, 1856) -- Large pink-and-green hawkmoth". Sphingidae of the Eastern Palaearctic.

https://tpittaway.tripod.com/china/c_rub.htm

https://www.mothsofindia.org/Callambulyx-rubricosa