“ราเม็ดผักกาด” เป็นชื่อเรียกของเชื้อรา 𝘚𝘤𝘭𝘦𝘳𝘰𝘵𝘪𝘶𝘮 sp. ที่เป็นสาเหตุโรคเน่า (rot) ในส่วนต่าง ๆ ของพืชหลายชนิด เช่น เน่าระดับดิน (damping-off) และลำต้นเน่า (stem rot) ราชนิดนี้มีโครงสร้างสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ เรียกว่า สเคอโรเทียม (sclerotium) เกิดจากการอัดแน่นของเส้นใยเชื้อราจนกลายเป็นก้อนกลม ๆ สีน้ำตาลหรือดำคล้ายเมล็ดผักกาด ทำหน้าที่เก็บสะสมอาหาร และช่วยให้อยู่รอดได้ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม

เชื้อรา 𝘚𝘤𝘭𝘦𝘳𝘰𝘵𝘪𝘶𝘮 sp. อาศัยอยู่ในดิน สามารถเข้าทำลายพืชได้ทุกระยะตั้งแต่เมล็ด ผล ราก ลำต้น และใบ ทำให้พืชเกิดอาการเหลือง เหี่ยวและเน่าระดับดิน โดยเราจะเห็นเส้นใยสีขาวหรือ sclerotium เจริญปกคลุมบริเวณที่เชื้อเข้าทำลายได้อย่างชัดเจน มักแพร่ระบาดในดินที่มีสภาพเป็นกรด และสภาพอากาศมีความร้อนและความชื้นสูง

วิธีป้องกันกำจัด ต้องคอยสังเกตพืชที่เราปลูกอยู่เสมอ หากพบการเข้าทำลายพืชให้ถอนทิ้ง และขุดหรือนำดินบริเวณที่พบออกจากพื้นที่ปลูกทันที แล้วฉีดพ่นด้วยสารชีวภัณฑ์ราไตรโคเดอร์มา หรือแบคทีเรียบีที (𝘉𝘢𝘤𝘪𝘭𝘭𝘶𝘴 𝘴𝘶𝘣𝘵𝘪𝘭𝘪𝘴) หรือรดดินบริเวณที่พบหรือใกล้เคียงด้วยสารป้องกันกำจัดโรคพืช เช่น คาร์บอกซิน 75% WP หรือโทลโคลฟอส-เมทิล 50% WP หรืออีไตรไดอะโซล 24% เป็นต้น

*** การใช้สารเคมีต้องปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด และต้องสวมชุดหรืออุปกรณ์ป้องกันอันตรายทุกครั้ง***

References:

พรพิมล อธิปัญญาคม, สุณีรัตน์ มะเดื่อ, ชนินทร ดวงสะอาด และอมรรัชฏ์ คิดใจเดียว. 2569. การศึกษาเชื้อ

สาเหตุโรคโคนเน่าและรากเน่าของมันสำปะหลังโดยใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยาและข้อมูลทางชีวโมเลกุล. วารสารวิชาการเกษตร (37)3: 307-319.

ศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืช จังหวัดชลบุรี กรมส่งเสริมการเกษตร. 2567. ข่าวพยากรณ์

และเตือนภัยการระบาดศัตรูพืช โรคราเมล็ดผักกาด. แหล่งที่มา: https://www.pmc03.doae.go.th/

wp-content/uploads/2024/06/31.pdf, 17 กุมภาพันธ์ 2569.

Swapan, K.P., D.R. Gupta, C.K. Mahapatra, K. Rani and T. Islam. 2023. Morpho-molecular, cultural and

pathological characterization of Athelia rolfsii causing southern blight disease on common bean. Heliyon 9: 1-11.