นักวิจัยสิงคโปร์ทอเส้นใยอัจฉริยะ เปลี่ยนเสื้อผ้าเป็นหน้าจอทัชสกรีน ที่ซักและยืดหยุ่นได้เหมือนผ้าทั่วไป รองรับการเล่นวิดีโอ สั่งงานด้วยเสียง และตรวจวัดอุณหภูมิร่างกาย ก้าวแรกสู่ยุคใหม่ของเสื้อผ้าแห่งอนาคต

หน้าจอสมาร์ทโฟนและคอมพิวเตอร์ที่เราคุ้นเคยกันมักเป็นแบบแข็งคงรูปแต่ถ้าเปลี่ยนรูปร่างได้แบบเสื้อผ้า จะเป็นอย่างไร ?

ล่าสุดทีมนักวิจัยจาก มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (NUS : National University of Singapore) พัฒนา"เส้นใยทัชสกรีนอัจฉริยะ"ที่สามารถทักทอรวมเป็นเนื้อผ้ากลายเป็นหน้าจอสัมผัสบนเสื้อผ้าชิ้นแรกของโลกที่ทั้งซักทำความสะอาดได้ ยืดหยุ่น และระบายอากาศได้เหมือนเสื้อผ้าปกติทั่วไป

ทีมวิจัยนำโดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ Tural Khudiyev จากภาควิชาวิศวกรรมวัสดุและวิทยาศาสตร์ คณะการออกแบบและวิศวกรรม ของ NUS ได้ตีพิมพ์ผลงานวิจัยชิ้นนี้ลงในวารสาร Nature โดยพวกเขาประสบความสำเร็จในการสร้างเส้นใยขนาดจิ๋ว (หนา 1 มิลลิเมตร และยาว 10 เมตร) ที่ทำหน้าที่เป็นทั้ง จุดพิกเซลแสดงภาพและเซ็นเซอร์สัมผัสในเวลาเดียวกัน

ความท้าทายหลักในอดีตคืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์มักถูกออกแบบมาสำหรับแผงวงจร 2 มิติ ที่แข็งและแบนราบ แต่การนำมาปรับใช้กับเส้นใย 1 มิติ ที่ยาวตามแนวแกนนั้นยากกว่า ทีมนักวิจัยจึงได้พัฒนาการเชื่อมต่อแบบใหม่ และกระบวนการขึ้นรูปเส้นใยด้วยความร้อน (Thermal Fibre Drawing) สามารถฝังไมโครชิปกว่า 5,000 ตัว และสร้างจุดเชื่อมต่อไฟฟ้ามากกว่า 20,000 จุดลงไปในเส้นใยเดียวได้อย่างแม่นยำ เมื่อมีแรงกดลงบนเนื้อผ้า จะทำให้ไฟฟ้าไหลครบวงจร และส่งสัญญาณบอกพิกัดได้อย่างแม่นยำว่านิ้วของผู้สวมใส่สัมผัสโดนจุดไหน ทำให้พิกเซลที่อยู่บริเวณนั้นสว่างขึ้นมาทันที

ในการทดลอง นักวิจัยได้นำเส้นใยพิกเซล 54 เส้น แต่ละเส้นบรรจุหลอด LED 96 ดวง มาถักเข้ากับแขนเสื้อบริเวณท่อนแขน กลายเป็นจอแสดงผลขนาด 96×54 พิกเซล (ขนาด 168 × 105 มิลลิเมตร) ที่มีความเร็วในการแสดงผลภาพ 30 เฟรมต่อวินาที และให้สีสันระดับ 8-บิต
เสื้อผ้าอัจฉริยะนี้ยังรองรับฟังก์ชันการทำงานที่เทียบเท่าสมาร์ทโฟนยุคแรกๆ ได้อีกด้วย เช่น แอพลิเคชั่นเครื่องคิดเลข ดูอัลบั้มรูปภาพ เล่นวิดีโอ (พร้อมเสียงที่ซิงโครไนซ์) หรือใช้เป็นเข็มทิศ รับคำสั่งเสียงและรับภาพผ่านบลูทูธ พร้อมระบบหมุนหน้าจอและปรับความสว่างอัตโนมัติ
นอกเหนือจากจอภาพแล้ว ทีมงานยังถักเส้นใยพิเศษที่ทำหน้าที่เป็นไมโครโฟน ลำโพง เซ็นเซอร์ตรวจจับการเคลื่อนไหว ทิศเหนือ แม่เหล็ก วัดอุณหภูมิ และวัดความสว่างของสภาพแวดล้อม โดยเส้นใยตรวจวัดอุณหภูมิที่ซ่อนอยู่ใต้แขนเสื้อยังสามารถใช้อ่านและแสดงผลอุณหภูมิร่างกายของผู้สวมใส่ได้ทันที

จุดเด่นสำคัญที่ทำให้งานวิจัยนี้น่าทึ่งคือ ความเป็น "ผ้า" และผ่านการทดสอบซักด้วยเครื่องซักผ้าทั่วไปถึง 50 ครั้ง และผ่านการงอพับรอบรัศมี 5 มิลลิเมตรถึง 1,000 ครั้ง ประสิทธิภาพในการเปล่งแสงและการตอบสนองต่อการสัมผัส นั้นยังคงอยู่เกือบสมบูรณ์ และเนื้อผ้ามีความสามารถในการระบายอากาศได้ดีเทียบเท่ากับผ้าฝ้าย โพลีเอสเตอร์ และผ้าเดนิม ทั้งยังผ่านมาตรฐานความปลอดภัยสำหรับการสัมผัสผิวหนังโดยตรง

ทีมนักวิจัยมองว่าเทคโนโลยีนี้จะเป็นนวัตกรรมแห่งอนาคต โดยเฉพาะด้านการแพทย์และสุขภาพ ที่เสื้อผ้าจะสามารถเก็บข้อมูลสุขภาพของผู้สวมใส่ผ่านเซ็นเซอร์เส้นใย และแสดงผลหรือโต้ตอบกับข้อมูลนั้นได้ทันทีบนเสื้อผ้า ร่วมกับการประมวลผลด้วยปัญญาประดิษฐ์ เพื่อดูแลสุขภาพแบบเฉพาะบุคคล เป้าหมายต่อไปคือพัฒนาหน้าจอให้ความละเอียดสูงขึ้น มีระบบเซ็นเซอร์ที่หลากหลาย และนำ AI เข้ามาฝังไว้ในตัวเสื้อผ้าโดยตรง เพื่อให้เสื้อผ้าไม่เพียงแต่เป็นเครื่องนุ่งห่ม แต่กลายเป็นเพื่อนคู่ใจที่เข้าใจทั้งตัวผู้สวมใส่และสภาพแวดล้อมรอบตัวอย่างแท้จริง

อ้างอิง

Fu, H., Li, Z., Chaturvedi, S. et al. Touch-sensing digital pixel fibre enables interactive garment GUI. Nature 658, 1167–1175 (2026). https://doi.org/10.1038/s41586-026-11128-9

https://news.nus.edu.sg/worlds-first-touchscreen-in-garment/

อัปเดตข่าวเด่นวิทยาศาสตร์ประจำวันได้ที่ เว็บไซต์ Curiosity - Science News Today