ผลวิเคราะห์จีโนมโพลินีเซียนย้อนหลัง 1,000 ปี ชี้เส้นทางตั้งถิ่นฐานฮาวายและเกาะอีสเตอร์ พร้อมเผยความเสี่ยงโรคทางพันธุกรรมในประชากร

การศึกษาทางพันธุศาสตร์ครั้งสำคัญโดยนักวิจัยจาก Stanford Medicine และสถาบันร่วมวิจัย ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Science ได้ไขปริศนาประวัติศาสตร์การอพยพย้ายถิ่นฐานของชนพื้นเมืองโบราณ โดยพบหลักฐานทางพันธุกรรมใหม่ที่เชื่อมโยงชาวฮาวายพื้นเมืองและชาวเกาะอีสเตอร์ (Rapa Nui) เข้าด้วยกัน แม้ทั้งสองพื้นที่แห่งนี้จะอยู่ห่างกันถึงประมาณ 7,000 กิโลเมตร

จากการวิเคราะห์จีโนมของผู้คนกว่า 1,000 คนทั่วโพลินีเซีย ซึ่งเป็นกลุ่มชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่บนหมู่เกาะต่างๆ ในแถบโอเชียเนีย (ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ฮาวาย นิวซีแลนด์ ไปจนถึงเกาะอีสเตอร์) พบว่าชาวฮาวายพื้นเมืองมีเชื้อสายทางพันธุกรรมร่วมกับชาวเกาะอีสเตอร์มากที่สุด ซึ่งชี้ให้เห็นว่านักเดินเรือโบราณได้ใช้เกาะอีสเตอร์เป็นจุดแวะพักตามเส้นทางการตั้งถิ่นฐาน ก่อนจะล่องเรือผ่านมหาสมุทรแปซิฟิกอันกว้างใหญ่เพื่อเดินทางต่อไปยังฮาวาย นอกจากนี้ การวิเคราะห์ยีนยังช่วยประเมินได้ว่าประชากรผู้ก่อตั้งเกาะตาฮิติในช่วงปี ค.ศ. 1070 มีจำนวนประมาณ 800 คน ซึ่งช่วยเติมเต็มช่องว่างที่ข้อมูลทางโบราณคดีแบบเดิมไม่สามารถระบุได้อย่างชัดเจน

การเดินทางตั้งถิ่นฐานสืบต่อกันเป็นระลอกเล็กๆ ผ่านหมู่เกาะต่างๆ ได้ก่อให้เกิดปรากฏการณ์ผู้ก่อตั้ง (Founder effect) ที่รุนแรง ส่งผลให้ความหลากหลายทางพันธุกรรมของประชากรลดลง และส่งผ่านการกลายพันธุ์ของยีนที่ก่อโรคสะสมมาสู่คนรุ่นหลัง โดยนักวิจัยพบว่าผลกระทบทางพันธุกรรมนี้เกิดในกลุ่มชาวโพลินีเซียตะวันออกมากกว่าประชากรเชื้อสายยุโรปที่เคยศึกษาก่อนหน้านี้ถึงสิบเท่า

จากการตรวจวิเคราะห์ทางการแพทย์ ทีมวิจัยพบยีนด้อยที่เกี่ยวข้องกับโรคทางพันธุกรรมร้ายแรง 3 ชนิด ได้แก่ ยีน ADAMTSL4 ก่อให้โรคเลนส์ตาเคลื่อนผิดตำแหน่ง, PDE6B ทำให้สูญเสียการมองเห็นอย่างต่อเนื่อง และ FAN1 ทำให้เกิดภาวะไตวาย ซึ่งแม้จะหาได้ยากในระดับโลก แต่กลับพบผู้ที่เป็นพาหะสูงถึง 2-3% ในกลุ่มชาวโพลินีเซียตะวันออก ด้วยระดับความเสี่ยงที่สูงเกินเกณฑ์มาตรฐานทางการแพทย์ จึงจำเป็นต้องได้รับการตรวจทางพันธุกรรม อย่างไรก็ตามคณะผู้เชี่ยวชาญผลักดันให้มีการเร่งสนับสนุนงานวิจัย พร้อมเสนอให้กำหนดนโยบายคัดกรองทางพันธุกรรมในกลุ่มชาวฮาวายพื้นเมือง เพื่อพัฒนาการดูแลรักษาเชิงป้องกันและการแพทย์แม่นยำที่ตรงจุดยิ่งขึ้นในอนาคต

Credit: Stanford Medicine

อ้างอิง
A 1,000-Year-Old DNA Mystery Links Hawaii and Easter Island and Reveals Hidden Genetic Dangers
https://scitechdaily.com/a-1000-year-old-dna-mystery-links-hawaii-and-e…

https://www.science.org/doi/pdf/10.1126/science.aec7662

อัปเดตข่าวเด่นวิทยาศาสตร์ประจำวันได้ที่ เว็บไซต์ Curiosity - Science News Today