ในประเทศไทย นอกจากหนูพุก ที่มักขุดดินตามคันนาในทุ่งนา หรือหนูท่อที่ขุดรูอาศัยอยู่ตามสวน ยังมีหนูอีกกลุ่มหนึ่งที่ใช้ชีวิตอยู่ใต้ดินตามกอไผ่ คือ “อ้น” นั่นเองค่ะ

อ้น (Bamboo rat) เป็นหนูประเภทหนึ่ง ที่มีลักษณะตัวกลมป้อม มีขาสั้นและหางสั้น ตาเล็กและมีใบหูขนาดเล็ก หนูในวงศ์อ้น (Spalacidae) สามารถพบการกระจายตัวในประเทศไทยอยู่ 2 ชนิดหลัก ๆ คืออ้นเล็ก (Cannomys badius) และอ้นใหญ่ (Rhizomys sumatrensis) โดยจำแนกเป็นคนละชนิดด้วยขนาดตัว สีขนลำตัว และสีขนบนใบหน้า

ขนาดตัวและสีขนแทบจะเป็นสิ่งแรกที่ผู้พบสังเกตเห็นความแตกต่าง โดยอ้นเล็กมีความยาวลำตัวอยู่ที่ 14 - 36 ซม. มีสีขนสีน้ำตาลเข้ม น้ำตาลแดง หรือม่วงดำ มีลักษณะเด่นคือขนสีขาวหย่อมเล็กอยู่ที่หน้าผาก ส่วนอ้นใหญ่มีความยาวลำตัวอยู่ที่ 26 - 48 ซม. มีสีขนลำตัวสีน้ำตาลอ่อน และขนใบหน้าสีน้ำตาลแดง นอกจากนี้ปุ่มนูนใต้ฝ่าเท้ายังสามารถใช้จำแนกทั้งสองชนิดได้เช่นกัน

โดยทั่วไปแล้วเราไม่พบอ้นในเมือง เพราะอ้นมักขุดรูอยู่ตามป่าไผ่หรืออาจพบตามพื้นที่การเกษตร มักขุดโพรงที่มีทางเข้าออกได้หลายทางและมีหลายห้อง อ้นเป็นสัตว์ออกหากินกลางคืน กินไผ่และพืชหัวเป็นอาหาร เราจึงมักพบเจอและรู้จักอ้นในฐานะเป็นอาหารป่า และเป็นสัตว์ศัตรูทางเกษตรกรรม

เนื่องจากอยู่ตามป่าและออกหากินกลางคืน เลยกลายเป็นดาราที่หาจับตัวยากในป่าไผ่นั่นเองค่ะ

References:

โดม ประทุมทอง, อมรพงษ์ คล้ายเพชร. 2564. สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในพื้นที่มรดกทางธรรมชาติ ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร - ห้วยขาแข้ง. องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ. ปทุมธานี. 420 หน้า.

Aplin, K. and Lunde, D. 2016. Rhizomys sumatrensis (errata version published in 2017). The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T19647A115152803. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T19647A22275342.en. Accessed on 06 October 2025.

Aplin, K., Lunde, D., Musser, G., Frost, A. and Molur, S. 2016. Cannomys badius (errata version published in 2017). The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T3759A115066803. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T3759A22274794.en. Accessed on 06 October 2025.