จากการที่ทีมนักวิจัย อพ. ได้มีโอกาสไปสำรวจความหลากหลายของเห็ดราในพื้นที่ป่าแห่งความศรัทธา ณ อุทยานแห่งชาติภูลังกา ตลอดการสำรวจต้องเผชิญกับสายฝน ทั้งเบาบ้างแรงบ้างตลอดการสำรวจ พืชพรรณก็เขียวชอุ่ม สายตาก็สอดส่องหาสิ่งสวยงามท่ามกลางสายฝนไปเรื่อย ๆ จนไปสะดุดเข้ากับรากลุ่มหนึ่งที่มีความเด่นเป็นพิเศษ คือเป็นแท่งยาว ๆ ขึ้นเป็นกลุ่มตามขอนไม้ผุ

ซึ่งมันเป็นราสกุล 𝘟𝘺𝘭𝘢𝘳𝘪𝘢 วงศ์ Xylariaceae จัดอยู่ในไฟลัม Ascomycota มีการสืบพันธุ์แบบไม่ใช้เพศและใช้เพศ สปอร์ที่ไม่ใช้เพศเรียกว่าโคนีเดีย (conidia) ลักษณะเป็นฝุ่นผง สีขาว ครีม และเทา คล้ายฝุ่นชอล์ก จากนั้นจะพัฒนาเป็นโครงสร้างที่ใช้สร้างสปอร์ที่ใช้เพศ เรียกว่า เอสโคสปอร์ (ascospore) ไว้ใช้ในการสืบพันธุ์แพร่กระจายต่อไป ราสกุล 𝘟𝘺𝘭𝘢𝘳𝘪𝘢 สามารถพบเจอได้ทุกประเภทป่าของประเทศไทย

มีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้ย่อยสลายในธรรมชาติ เนื่องจากมีเอนไซม์ย่อยเซลลูโลสและลิกนิน จึงพบได้บนขอนไม้ กิ่งไม้ เมล็ด มูลสัตว์และดิน นอกจากนี้ยังสามารถสร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่นำไปใช้ประโยชน์ในการต้านจุลินทรีย์ก่อโรค เซลล์มะเร็ง และไวรัส

*บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งในโครงการวิจัย เรื่อง พรรณพฤกษชาติในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูลังกาและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว*

References:

อนงค์ จันทร์ศรีกุล, พูนพิไล สุวรรณฤทธิ์, อุทัยวรรณ แสงวณิช, Tsutomu Morinaga, Yoshinori Nishizawa

และ Yasuaki Murakami. 2551. ความหลากหลายของเห็ดและราขนาดใหญ่ในประเทศไทย. พิมพ์ครั้งที่ 1. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

กลุ่มงานวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ สำนักวิจัยการจัดการป่าไม้และผลิตผลป่าไม้ กรมป่าไม้.

2554. ความหลากหลายของเห็ดราวงศ์ Xylariaceae. แหล่งที่มา:https://forprod.forest.go.th/

forprod/forprod2017/Knowledgebase/file/e-book/2554/Xylaria-final.pdf,16 สิงหาคม 2568.