ชื่อซีลาแคนธ์ปรากฏขึ้นเป็นครั้งแรกจากการบรรยายลักษณะของฟอสซิลหางปลาที่ถูกเก็บรักษาไว้ในชั้นหินโบราณยุคเพอร์เมียนในประเทศอังกฤษ อายุประมาณ 260 ล้านปีก่อน โดยหลุยส์ อะกาสิซ (Louis Agassiz) ผู้เชี่ยวชาญด้านปลาโบราณ เขาบรรยายและตั้งชื่อหางปลานี้ว่า Coelacanthus granulatus ลงในหนังสือ Recherches sur les poissons fossils (Tome II, Part 2) หน้า 170-173 และสกุลซีลาแคนธัสก็ถูกบันทึกชื่ออย่างเป็นทางการในปี ค.ศ.1839
ภายในเวลาเกือบร้อยปี มีการศึกษาฟอสซิลจำนวนมากและพบว่าชิ้นที่มีอายุมากที่สุดคือ 409 ล้านปี และชิ้นที่อายุน้อยที่สุดคือ 66 ล้านปี จึงเป็นหลักฐานว่าซีลาแคนธ์ปรากฏตัวครั้งแรกในยุคดีโวเนียนและเชื่อว่าสูญพันธุ์ไปพร้อมกับไดโนเสาร์เมื่อสิ้นสุดยุคครีเตเชียส จนกระทั่งปี ค.ศ. 1938 ซีลาแคนธ์ก็ถูกพบในฐานะของตัวอย่างที่มีชีวิต
วันธรรมดาปลายปี ค.ศ.1938 ก่อนวันคริสต์มาส กัปตันเฮนดริค กูเซน (Hendrik Goosen) ได้นำเรือ Nerine ออกลากอวนเพื่อทำการประมงบริเวณแม่น้ำ Chalumna และแม่น้ำ Ncera ซึ่งเป็นแม่น้ำใหญ่ในแอฟริกาใต้ เมื่อกลับเข้าท่าที่ East London (ที่อยู่ในแอฟริกาใต้ และปัจจุบันมีป้ายอนุสรณ์การขึ้นฝั่งของซีลาแคนธ์ตัวแรกอยู่ที่ท่าเรือ) ในวันที่ 22 ธันวาคม เขาก็ชวนให้มาร์จอรี่ คอร์ทนีย์-ลาติเมอร์ (Marjorie Courtenay-Latimer) ภัณฑารักษ์ของ East London Museum มาดูตัวอย่างเหมือนกับทุกครั้งที่เขาได้สิ่งมีชีวิตแปลก ๆ มา ในครั้งนี้ทั้งสองคนสะดุดตากับปลาตัวใหญ่ยาวถึง 1.5 เมตร เกล็ดหนา สีน้ำเงิน และมีครีบเป็นพูเนื้อคล้ายแขนขา แตกต่างจากปลาที่พบทั่วไป ณ เวลานั้นมาร์จอรี่ค้นหาหนังสือทุกเล่มที่มีแต่ก็ตอบไม่ได้ว่านี่คือปลาอะไร เธอจึงส่งจดหมายพร้อมภาพสเก็ตช์ไปให้ไปยังศาสตราจารย์สมิธ (Professor J. L. B. Smith) นักเคมีที่เชี่ยวชาญเรื่องปลา เพื่อขอคำปรึกษา ปัจจุบันจดหมายฉบับนี้ถูกเก็บรักษาและจัดแสดงที่ South African Institute for Aquatic Biodiversity (SAIAB, Grahamstown, South Africa)
โชคร้ายที่ช่วงนั้นคือคริสต์มาสและ ศ.สมิธได้เดินทางไปต่างเมือง ทำให้กว่าจดหมายจะถึงมือผู้รับก็กินเวลาเป็นเดือน ในระหว่างนั้นเจ้าปลาใหญ่ที่ถูกนำมาเก็บที่พิพิธภัณฑ์ก็เริ่มเน่าเสียเพราะอากาศร้อนและไม่มีตู้แช่ ทางพิพิธภัณฑ์ที่คิดว่ามันเป็นเพียงปลายักษ์ธรรมดา ๆ ก็บีบบังคับให้มาร์จอรี่ทิ้งมันไปเสีย แต่เธอเชื่อมั่นว่าปลาตัวนี้สำคัญกว่านั้นมากจึงตัดสินใจนำมาสตัฟฟ์ แม้จะรู้ว่าการสตัฟฟ์จะทำให้หมดโอกาสในการศึกษากล้ามเนื้อและอวัยวะภายใน แต่อย่างน้อยก็ยังรักษาโครงสร้างภายนอกและกระดูกไว้ได้ และมันก็ยังอยู่คู่ East London Museum มาจนถึงปัจจุบัน
เมื่อ ศ.สมิธกลับเข้าเมืองและได้อ่านจดหมาย เขาก็รีบเดินทางมายังพิพิธภัณฑ์ในเดือนกุมภาพันธ์ 1939 ภายหลังจากการตรวจสอบตัวอย่างที่มาร์จอรี่สตัฟฟ์ไว้ เขาก็ยืนยันได้ทันทีว่านี่คือปลาซีลาแคนธ์ที่นักธรรมชาติวิทยาเคยเห็นแค่ฟอสซิลและเชื่อว่ามันไม่มีในโลกนี้แล้ว การค้นพบนี้จึงเป็นการประวัติศาสตร์หน้าสำคัญของธรรมชาติวิทยาเลยทีเดียว ศ.สมิธจึงบรรยายลักษณะ ตั้งชื่อ และตีพิมพ์บทความลงในวารสาร Nature ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1939 โดยเป็นทั้งชนิดและสกุลใหม่ คือ Latimeria chalumnae Smith 1939 โดยตั้งชื่อสกุลเป็นเกียรติแก่มาร์จอรี่ ภัณฑารักษ์ผู้ทำทุกทางเพื่อรักษาซากปลาตัวนี้ไว้ และ specific epithet เป็นที่ระลึกถึงแม่น้ำที่เจ้าซีลาแคนธ์เคยแหวกว่าย
เขียนมายืดยาว ยังไม่มีรูปร่างหน้าตาซีลาแคนธ์แอฟริกาเลยเดี๋ยวจะไม่ครบเช็คลิสต์บทความ
Latimeria chalumnae หรือ African coelacanth มีลักษณะเด่นคือมีครีบที่เป็นพูเนื้อที่มีโครงกระดูกเรียงเป็นแถวคล้ายคลึงแขนขาของสัตว์บก เกล็ดทรงกลมเรียงซ้อนทับกัน ตัวเกล็ดหนาและแข็งเพราะชั้นนอกสุดมีสารที่คล้ายสารเคลือบฟัน บนผิวมีตุ่มหรือสันขนาดเล็กทำให้ขรุขระ และมีเมือกเคลือบ ในขณะที่ยังมีชีวิตจะมีสีน้ำเงินเข้มเหลือบเงิน บนตัวมีจุดประสีขาวช่วยในการพรางตัว แต่เมื่อตายแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม
ซีลาแคนธ์ได้ชื่อว่าเป็นฟอสซิลมีชีวิตเพราะรูปร่างหน้าตาแทบไม่ต่างจากบรรพบุรุษเมื่อหลายร้อยล้านปีก่อน ส่วนสาเหตุที่มีการตั้งสกุล Latimeria ขึ้นมาใหม่ คือ สกุลนี้มีรูปร่างอวบหนากว่าซีลาแคนธ์ดึกดำบรรพ์ เพราะมีการปรับตัวให้เหมาะสมกับการลอยตัวและเคลื่อนที่ช้า ๆ ในทะเลลึก มีปอดที่ลดรูปลงและไม่ได้ใช้งาน ต่างจากบรรพบุรุษที่อยู่ในน้ำตื้นที่ต้องการการเคลื่อนที่ว่องไวและใช้ปอดในการแลกเปลี่ยนก๊าซ
ที่จริงยังมีเรื่องการตามล่า Latimeria chalumnae หมายเลขสอง แต่ถ้าเขียนตรงนี้น่าจะยาวไป เอาไว้จะมาเป็น ep 2 ส่วนใครเคยไปเช็คอินตรงไหนมาแล้ว มาอวดให้พี่แนทอิจฉากันหน่อย เพราะแอฟริกาใต้คือที่ที่อยากไปมากแต่ยังไม่มีโอกาสได้ไปเลย
