การจัดทำถิ่นฐานจำลองสำหรับสัตว์สตัฟฟ์ที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว ถือเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยดึงดูดความสนใจของผู้ชม พร้อมทั้งสื่อสารข้อมูลและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับสัตว์ชนิดนั้น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

วัสดุที่นำมาใช้ควรเลือกให้ใกล้เคียงกับสภาพแวดล้อมจริงมากที่สุด เช่น การทำพื้นดินนิยมใช้ปูนปลาสเตอร์ โฟม หรือทรายผสมกาวปั้นขึ้นรูป แล้วจึงทาสีให้มีพื้นผิวและสีสันคล้ายของจริง ส่วนการทำน้ำเทียมมักใช้เรซิ่นหล่อใส ซึ่งให้ผลลัพธ์สมจริงมาก นอกจากนี้ยังสามารถเสริมด้วยวัสดุธรรมชาติ เช่น ขอนไม้ ใบไม้ หิน แต่ต้องผ่านกระบวนการทำให้แห้งและกำจัดแมลงก่อนนำมาใช้ หรืออาจใช้วัสดุจำลองก็ได้ตามความเหมาะสม

สำหรับถิ่นฐานจำลองของปูแสม สามารถทำได้หลายวิธีขึ้นอยู่กับวัสดุที่เลือกใช้ เช่น โฟมหรือปูนปลาสเตอร์ เป็นต้น ในตัวอย่างนี้ผู้เขียนเลือกใช้พื้นโฟม โดยวัสดุอุปกรณ์ประกอบด้วย ตัวอย่างปู ฐานไม้ โพลียูรีเทนโฟมสีขาวและดำ เรซิ่นหล่อใสหรืออีพ็อกซี่ ต้นหญ้าเทียม เทปกาว สีสเปรย์เคลือบเงา พู่กัน จานสี กระดาษทราย มีด กาว และสีอะคริลิก

เมื่อเตรียมวัสดุครบแล้ว เริ่มจากการค้นหาภาพอ้างอิงลักษณะถิ่นอาศัยของปูแสม ซึ่งในครั้งนี้เลือกแบบพื้นโคลน มีแอ่งน้ำและหญ้าขึ้นกระจายเล็กน้อย จากนั้นนำฐานไม้มาเข้ารูปโดยพันเทปกาวรอบขอบฐานเพื่อกันไม่ให้โฟมล้นออกด้านข้าง ผสมโพลียูรีเทนโฟมขาว–ดำในอัตราส่วน 1:1 ใช้ไม้คนให้เข้ากันอย่างรวดเร็ว แล้วเทลงบนฐานไม้เพื่อทำพื้น ปล่อยทิ้งไว้ให้โฟมแข็งตัว ก่อนแกะเทปกาวออก

ขั้นต่อมาเป็นการขึ้นรูปพื้นผิว โดยใช้มีดตัดแต่งลักษณะพื้นที่และแอ่งน้ำตามต้องการ แล้วขัดให้เรียบด้วยกระดาษทราย ระหว่างนี้ให้ลองวางตัวอย่างปูแสมบนฐานเพื่อตรวจตำแหน่งจัดวางให้เหมาะสม เมื่อได้รูปทรงเรียบร้อยแล้ว ให้ผสมสีอะคริลิกให้ได้โทนคล้ายโคลน และทาลงบนพื้นโฟมจนทั่ว ปล่อยให้สีแห้งสนิท จากนั้นติดหญ้าเทียมลงบนพื้นฐาน พร้อมทากาวยึดโคนให้แข็งแรง

สุดท้าย ผสมอีพ็อกซี่หล่อใสในอัตราส่วน 1:1 คนให้เข้ากัน แล้วเทลงในบริเวณที่เป็นแอ่งน้ำ ปล่อยให้แข็งตัวจนใสเป็นธรรมชาติ ก่อนพ่นสีสเปรย์เคลือบเงาเพื่อปิดงาน ถือเป็นอันเสร็จสมบูรณ์

Reference:

Granqvist, E., 2010. Modern Technique on Taxidermy for Displaying Workshop. Training Manual. March 1 – May 7, 2010. Natural History Museum of National Science Museum, Thailand.