นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดได้ค้นพบข้อมูลใหม่เกี่ยวกับโรคอัลไซเมอร์ โดยพบว่าโรคนี้อาจใช้วิธี "หลอก" ให้สมองลบความทรงจำของตัวเองทิ้งผ่านกลไกทางโมเลกุลที่เปรียบเสมือนสวิตช์สั่งการ

จากเดิมที่เคยเชื่อกันว่าเซลล์สมองถูกทำลายจากปัจจัยภายนอกเพียงอย่างเดียว งานวิจัยซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร PNAS เมื่อปลายปี 2568 ที่ผ่านมา โดยทีมนักวิจัยจากสถาบันประสาทวิทยาศาสตร์ Wu Tsai มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด กลับพบว่าเซลล์ประสาทเองมีส่วนร่วมในการตัดขาดการเชื่อมต่อสื่อสารระหว่างกัน (Synapses) เมื่อได้รับสัญญาณกระตุ้นที่ผิดปกติ การศึกษานี้ยังช่วยไขปริศนาด้วยการเชื่อมโยงสองทฤษฎีหลักของการเกิดโรคอัลไซเมอร์เข้าด้วยกัน นั่นคือการสะสมของโปรตีนที่เป็นพิษและการอักเสบในสมอง โดยทีมวิจัยพบว่าทั้งสองปัจจัยนี้ส่งผลกระทบผ่านตัวรับสัญญาณตัวเดียวกันบนเซลล์ประสาท เมื่อตัวรับนี้ถูกกระตุ้นจากโปรตีนในระบบภูมิคุ้มกัน มันจะสั่งให้เซลล์ประสาททำลายจุดเชื่อมต่อของตัวเองทิ้ง ซึ่งปกติกระบวนการนี้จะเกิดขึ้นในช่วงที่สมองกำลังพัฒนาในวัยเด็ก แต่ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ กลไกนี้ถูกหลอกให้กลับมาทำงานอย่างผิดปกติ ซึ่งนำไปสู่ภาวะความจำเสื่อมในที่สุด

การค้นพบนี้มีความสำคัญมากต่อวงการแพทย์ เพราะชี้ให้เห็นว่ายาที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันซึ่งมุ่งเน้นที่การกำจัดโปรตีนพิษอาจยังไม่ตรงจุด ทีมวิจัยเชื่อว่าการหันมาพัฒนายาที่ช่วยปกป้องจุดเชื่อมต่อของเซลล์ประสาทโดยตรงด้วยการปิดสวิตช์หรือขัดขวางกลไกที่ตัวรับสัญญาณนี้  อาจเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพมากกว่าในการรักษาและช่วยคงความทรงจำของผู้ป่วยเอาไว้ได้ในอนาคต
 

อ้างอิง

Wu Tsai Neurosciences Institute, Stanford University. "Alzheimer’s may trick the brain into erasing its own memories." ScienceDaily. ScienceDaily, 26 January 2026.https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260125083413.htm

C4d, a high-affinity LilrB2 ligand, is elevated in Alzheimer’s disease and mediates synapse pruning.
https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2519253122