ผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่ หนึ่งในไอเทมลับของผีเสื้อกลางวันที่อาศัยอยู่ในป่าดงดิบที่พบตัวได้ไม่ง่ายนัก ใครอยากเห็นหน้าคาดตาเจ้าผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่ตัวเป็น ๆ ก็คงต้องยอมเสี่ยงเดินทางฝ่าดงทากดูดเลือดกันสักหน่อย แต่ถ้าได้พบเจอตัวแล้วต้องบอกเลยว่าแสนคุ้มค่าแน่นอน

ชื่อ “ผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่” มีที่มาจากชื่อภาษาอังกฤษ “Tufted Jungleking” เป็นผีเสื้อกลางวันขนาดค่อนข้างใหญ่ในวงศ์ผีเสื้อสี่ขา (Family Nymphalidae) วงศ์ย่อยผีเสื้อป่า (Subfamily Morphinae)

ผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่มีถิ่นการกระจายในทวีปเอเชีย ได้แก่ ประเทศอินเดีย สหภาพพม่า ไทย และมาเลเซีย สำหรับประเทศไทยผีเสื้อชนิดนี้พบอาศัยอยู่ในป่าดงดิบที่สมบูรณ์พบกระจายตั้งแต่ภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคใต้

ผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่ เป็นหนึ่งในผีเสื้อป่าที่มีสีสันสวยงาม โดยปีกด้านบนจะมีสีดำและขอบปีกคู่หลังของปีกคู่หลังมีสีเหลืองอมส้ม และมีแถบสีขาวคาดขวางกลางปีก ส่วนปีกด้านล่างมีลวดลายและจุดตาที่สวยงามผิดกับสีสันปีกด้านบนชัดเจน ปีกมีสีเหลืองสลับน้ำตาล

ปีกคู่หน้ามีแถบสีขาว ปีกคู่หลังมีจุดตาขนาดใหญ่ 2 จุด ช่วยในการพรางตัวจากศัตรูได้ดีมาก ซึ่งถ้าใครที่ไม่เคยเจอพวกมันในธรรมชาติจริง ๆ ต้องบอกเลยว่าถ้าไม่เป็นนักท่องธรรมชาติตัวยงอาจจะเจอพวกมันได้ยาก เพราะพวกมันจะอาศัยและหากินอยู่ในดงป่าที่มีเรือนยอดรกทึบเท่านั้น จะไม่ปรากฎตัวให้เห็นตามพื้นที่โล่งแจ้ง

โดยส่วนใหญ่พวกมันมักจะอาศัยเกาะกินอาหารหรือเกาะพักอยู่ตามพื้นป่าที่มีใบไม้แห้งทับถมกันซึ่งสีบนพื้นปีกของพวกมันจะทำให้ดูกลมกลืนจนแถบมองไม่เห็นและพฤติกรรมของพวกมันมักจะเกาะอยู่นิ่ง ๆ กับพื้นจนถ้าไม่มีอะไรรบกวนหรือเราไม่เดินเข้าไปใกล้จริง ๆ พวกมันก็แทบจะไม่ขยับตัวให้มองเห็นกันเลยทีเดียว

แต่ถ้ามีศัตรูมารบกวนพวกมันจะค่อย ๆ ขยับบินหนีไปไปเกาะตามพื้นป่าและใต้พุ่มไม้ระดับต่ำ ๆ แต่ถ้าถูกรบกวนมาก ๆ พวกมันก็จะรีบบินหนีเข้าป่ารกไปอย่างรวดเร็ว

การที่เราพบผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่ในธรรมชาตินั่นแสดงให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรป่าไม้ของประเทศไทยอยู่เพราะพวกมันอาศัยอยู่ในป่าดงดิบเท่านั้น ซึ่งสามารถใช้เป็นหนึ่งในดัชนีชี้วัดความสมบูรณ์ของป่าไม้ไทยได้

แต่ด้วยสถานการณ์ปัจจุบันที่พื้นที่ป่าไม้ของไทยได้ลดจำนวนลงย่อมส่งผลต่อประชากรของผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่อย่างไม่ต้องสงสัย ดังนั้นจึงต้องมีการศึกษากันอย่างจริงจังเกี่ยวกับจำนวนประชากรที่พบในธรรมชาติในแต่ละพื้นที่เพื่อให้สามารถนำมาประเมินสถานะภาพของพวกมันและนำมาซึ่งการวางแผนการอนุรักษ์ผีเสื้อและพื้นที่ป่าไม้ได้ในอนาคต

ผีเสื้อเจ้าป่าปีกพู่ (Tufted Jungleking Butterfly)

ชื่อวิทยาศาสตร์ Thauria aliris (Westwood, 1858)

วงศ์ Nymphalidae

Reference:

Ek-Amnuay, P. (2012). Butterflies of Thailand 2nd Revised edition. Baan Lae Suan Amarin Printing and Publishing, Bangkok. 340-341 p.