หญ้าสอนกระจับ (𝘊𝘦𝘯𝘤𝘩𝘳𝘶𝘴 𝘦𝘤𝘩𝘪𝘯𝘢𝘵𝘶𝘴 L.)

หญ้าสอนกระจับ (Hedgehog grass, Spiny burrgrass) จัดอยู่ในวงศ์หญ้า (Poaceae) มีถิ่นกำเนิดในอเมริกา ปัจจุบันสามารถกระจายพันธุ์ตามธรรมชาติในเขตร้อนไปจนถึงเขตกึ่งร้อนทั่วโลก ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค โดยขึ้นในพื้นที่เปิดโล่งทั่วไป

เป็นหญ้าขนาดกลาง มีอายุพียง 1 ปี แตกกอแบบทอดเอนไปกับพื้นแล้วจึงชูยอดตั้งขึ้น ต้นสูงไม่เกิน 1 เมตร แผ่นใบรูปแถบ ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงเชิงประกอบแบบห่อ ช่อดอกย่อยไม่มีก้าน ผลมีอวัยวะปกคลุมมีลักษณะเป็นหนามแข็ง

ความพิเศษของหญ้าสอนกระจับ คือ การที่ผลมีอวัยวะปกคลุมที่มีหนามแหลม และผลหลุดร่วงจากช่อได้ง่าย และด้วยการมีหนามแหลมนี้เอง จึงมักเกี่ยวติดไปกับสิ่งมีชีวิตที่เดินผ่าน โดยมักติดตามเสื้อผ้า กางเกง หรือติดตามตัวของสัตว์เลี้ยง ซึ่งลักษณะเช่นนี้อาจเป็นผลมาจากวิวัฒนาการชองพืชชนิดนี้ เพื่อช่วยให้สัตว์นำพาเมล็ดไปเติบโตได้ในที่ไกล ๆ ซึ่งถือได้ว่าเป็นกลวิธีที่ชาญฉลาดในการเพิ่มโอกาศในการอยู่รอด และการกระจายพันธุ์ แต่อย่างไรก็ตาม หนามแหลมนี้อาจเป็นอันตรายต่อร่างกายคน สัตว์ เลี้ยง หรือแม่แต่สัตว์ป่า

หญ้าสอนกระจับ เป็นวัชพืชในพื้นที่เกษตรกรรมสามารถขึ้นได้ในพื้นที่ดินเต็ม ต้นอ่อนสามารถใช้เป็นอาหารสัตว์ได้

ชื่อวิทยาศาสตร์: 𝘊𝘦𝘯𝘤𝘩𝘳𝘶𝘴 𝘦𝘤𝘩𝘪𝘯𝘢𝘵𝘶𝘴 L.

วงศ์: Poaceae

Reference:

มณฑล นอแสงศรี, วัชระ อาจหาญ, สราวุฒิ สังข์แก้ว, อานุภาพ จันทร์ลอย และ อัจฉรา ตีระวัฒนานนท์. 2565. หญ้าในประเทศไทย Grass in Thailand, สำนักวิชาการพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ห่งชาติ, ปทุมธานี.