โอโทโร่ซูชิ (Otoro Sushi) ข้าวหน้าชูโทโร่ (Chutoro Don) เนกิโทโร่ (Negitoro) ชื่อเหล่านี้น่าจะอยู่ในลิสต์เมนูโปรดของผู้ชื่นชอบอาหารญี่ปุ่นหลายคน ยำตะไคร้ทูน่า น้ำพริกทูน่า คั่วกลิ้งทูน่า ก็น่าจะอยู่ในลิสต์ของสายแซ่บ แซนด์วิชทูน่า ทูน่าคอร์นสลัด เมนูเบา ๆ ของอีกหลายคน

ทูน่าเป็นปลาขนาดใหญ่ที่เป็นแหล่งโปรตีนสำคัญและเป็นที่นิยมทั่วโลก ทั้งในรูปแบบของอาหารสดและอาหารแปรรูปโดยเฉพาะทูน่ากระป๋อง สามารถนำมาปรุงอาหารได้หลากหลายสไตล์ ไม่เว้นแม้แต่อาหารหมาแมว ทำให้ความต้องการทูน่ามีสูงจนเคยทำให้ทูน่าประสบปัญหา overfishing หรือการทำประมงเกินขนาด จนปลาไม่สามารถเพิ่มประชากรได้ทันการจับ ทำให้เกิดวิกฤตครั้งใหญ่ที่อาจนำไปสู่การสูญพันธุ์

ในปี 2560 องค์การสหประชาชาติจึงกำหนดให้วันที่ 2 พฤษภาคม ของทุกปี เป็นวันทูน่าโลก เพื่อสร้างความตระหนักในการทำประมงอย่างยั่งยืน พร้อมให้แนวทางในการจัดการที่เหมาะสม จนในวันนี้ประชากรทูน่าในโลกมีแนวโน้มที่ดีขึ้น และจะยิ่งดีขึ้นถ้าทุกคนช่วยกันทำให้ทะเลสุขภาพแข็งแรง

"ที่นี้มารู้จักทูน่ากัน"

เวลาพูดถึงทูน่า เรามักคิดถึงภาพปลายักษ์ที่วางเรียงรายในตลาดปลาญี่ปุ่นที่ราคาสูงลิบ แต่จริง ๆ แล้ว ปลาโอบ้านเราก็คือทูน่าเหมือนกัน เพียงแค่ส่วนมากมีขนาดย่อมกว่าตัวท๊อปจากญี่ปุ่น และหลายชนิดคือวัตถุดิบสำคัญในการทำทูน่ากระป๋อง และอาหารแปรรูปอีกหลายอย่าง เช่น ปลาแห้งที่เอาไว้ต้มซุป หรือโรยบนพิซซ่าญี่ปุ่น

หากยึดตามองค์การสหประชาชาติ จะถือว่าทูน่าเป็นชื่อเรียกรวม ๆ ของปลา 5 สกุล ในวงศ์ Scombridae ได้แก่ สกุล 𝘈𝘭𝘭𝘰𝘵𝘩𝘶𝘯𝘯𝘶𝘴, 𝘈𝘶𝘹𝘪𝘴, 𝘌𝘶𝘵𝘩𝘺𝘯𝘯𝘶𝘴, 𝘒𝘢𝘵𝘴𝘶𝘸𝘰𝘯𝘶𝘴 และ 𝘛𝘩𝘶𝘯𝘯𝘶𝘴 ถ้านับชนิดก็มี 15 ชนิดในโลก ส่วนที่มีรายงานในบ้านเรามี 7 ชนิด คือ 𝘈𝘶𝘹𝘪𝘴 𝘳𝘰𝘤𝘩𝘦𝘪 (ปลาโอหลอด) 𝘈𝘶𝘹𝘪𝘴 𝘵𝘩𝘢𝘻𝘢𝘳𝘥 (ปลาโอขาว) 𝘌𝘶𝘵𝘩𝘺𝘯𝘯𝘶𝘴 𝘢𝘧𝘧𝘪𝘯𝘪𝘴 (ปลาโอลาย) 𝘒𝘢𝘵𝘴𝘶𝘸𝘰𝘯𝘶𝘴 𝘱𝘦𝘭𝘢𝘮𝘪𝘴 (ทูน่าท้องแถบ) 𝘛𝘩𝘶𝘯𝘯𝘶𝘴 𝘰𝘣𝘦𝘴𝘶𝘴 (ทูน่าตาโต) 𝘛𝘩𝘶𝘯𝘯𝘶𝘴 𝘢𝘭𝘣𝘢𝘤𝘢𝘳𝘦𝘴 (ทูน่าครีบเหลือง) และ 𝘛𝘩𝘶𝘯𝘯𝘶𝘴 𝘵𝘰𝘯𝘨𝘨𝘰𝘭 (ปลาโอดำ)

ลักษณะเด่นของทูน่าคือรูปร่างเพรียวคล้ายตอร์ปิโดและกล้ามเนื้อแข็งแรง คอดหางแคบ หางรูปจันทร์เสี้ยว ทำให้ว่ายน้ำเร็วและคล่องตัว ครีบหลังมี 2 ช่วง และมีครีบฝอยหรือ finlets ยาวถึงคอดหาง ผิวด้านหลังสีน้ำเงินถึงน้ำเงินเข้มเหลือบโลหะ ส่วนท้องสีเงิน และมีแถบสีเหลืองทองตามขอบครีบ เกล็ดเล็ก ทูน่าขนาดเล็กมักพบใกล้ชายฝั่ง ส่วนทูน่าขนาดใหญ่ (ส่วนมากใหญ่กว่า 1 เมตร) พบเขตทะเลลึก ทูน่าครีบน้ำเงินมีขนาดโตได้ถึง 5 เมตร แต่ที่พบในไทยมีขนาดประมาณ 50-100 เซนติเมตร

ในโอกาสที่เดือนนี้มีวันทูน่าโลก พี่แนทก็อยากชวนให้น้อง ๆ มารู้จักทูน่า และช่วยกันรักษาสภาพแวดล้อมให้ทะเลยังสวย เพื่อทูน่าแสนอร่อยจะอยู่กับเราไปอีกนาน ๆ ส่วนพี่แนทขอไปหม่ำเมนูทูน่าก่อนละ ฟิ้ววววว